تجهيزات الكتريكي، مكانيكي و هيدروليكي تلمبه ها و توزيع كننده هاي سوخت مايع، مطابق با استاندارد شماره 6593-1 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مورد بررسی قرار گرفته است.

این تجهیزات برای کار در محیط بین -20 الی 50 درجه سلسیوس کاربرد دارد و قابل اتصال به تجهیزاتی می باشد که با سوخت های مایع قابل اشتعال در دمای پایین تر از 100 درجه سلسیوس کار می کنند، لذا قابل نصب بر روی تجهيزات مربوط به گاز مايع نفتي (LPG) نمي باشد.

 

تجهیزات تلمبه ها و توزيع كننده هاي سوخت مايع

  • يك تلمبه معمولا شامل يك موتور الكتريكي، يك پمپ، يك جدا كننده هوا يا بخار، يك دستگاه اندازه گيري (پيمانه گر)، يك محاسبه كننده، نمايشگرها، تجهيزات تحويل سوخت و يك لامپ (اختياري) است.
  • يك تلمبه دور از تجهيزات توزيع معمولا داراي واحدهاي زير مي باشد:يك موتور الكتريكي، واحد پمپاژ، جدا كننده هوا يا بخار، شير كنترل جريان (Interlock valve) ، لوله ورود و خروج، يك دستگاه اندازه گيري كه سيستم پمپاژ آن دور از واحد قرار گرفته است. اين مجموعه كامل توسط يك بدنه احاطه مي شود.

ويژگيهاي تلمبه ها و توزيع كننده هاي سوخت مايع در جايگاههاي سوختگيري

استاندارد تجهيزات الكتريكي تلمبه ها و توزيع كننده هاي سوخت مايع

  • مقاومت عايقي

در تلمبه ها يا توزيع كننده ها بايد جعبه تقسيمي تعبيه گردد تا امكان آزمون مقاومت عايقي را در v.dc 500 در ناحيه بي خطر بين تمام رشته هاي كابلهاي توزيع كننده يا تلمبه و يك نقطه را (زمين) فراهم سازد.

  • عايق سازي الكتريكي

بمنظور جلوگيري از ايجاد جرقه توسط منابع انرژي الكتريكي كه سبب انفجار در مناطق خطرناك مي گردند، تمامي اين منابع و كليه تجهيزات هادي جريان الكتريكي بايد در تمامي مراحل كاركرد، نگهداري، بازرسي و آزمون، عايق بندي و حفاظت گردند تا از هر گونه تماس اتفاقي جلوگيري شود.

استاندارد مواد تلمبه ها و توزيع كننده هاي سوخت مايع

تركيباتي كه براي تجهيزات الكتريكي و مكانيكي در توزيع كننده ها و تلمبه ها بكار مي روند چنانچه از آلياژهاي سبك باشند نبايد بيش از 6% منيزيم داشته باشند.

آلياژهاي سبكي كه ممكن است در ساختار تجهيزات الكتريكي بكار روند، جهت جلوگيري از صدمات مكانيكي بايد درون يك محفظه بسته حفاظت شوند، همچنين بايد به خطر ايجاد جرقه كه از برخورد بين فولاد و آلومينيوم، منيزيم، تيتانيوم و آلياژ اين فلزات بوجود مي آيد توجه داشت.

محل و ايمني

  • تجهيزات توزيع سوخت بايد به نازلي با سيستم قطع خودكار در زمان سرريز شدن، مجهز باشند.
  • حداقل دبي براي قطع سوخت نبايد بيش از 10 ليتر در دقيقه باشد.
  • براي به حداقل رساندن و يا توقف هرگونه نشتي و يا فوران سوخت مايع و همچنين جلوگيري از وارد آمدن صدمه به تلمبه ناشي از جاماندن نازل در گلوئي باك خودرو در حال حركت، بايد وسيله اي پيش بيني گردد.

شيشه نمايشگر سوخت (Sight glass)

شيشه نمايشگر بايد قادر به مقاومت در برابر فشار هيدروليك داخلي معادل 5 بار براي حداقل 60 ثانيه در هنگام آزمون مقاومت در برابر ضربه اي با انرژي 7 ژول مطابق استاندارد ملي ايران باشد.

حداكثر فشار

حداكثر فشار در سوختهاي دسته اول و دوم كه توسط تلمبه توزيع مي شود نبايد بيش از 5/2 بار باشد و براي سوختهاي دسته سوم نبايد از 3 بار فراتر رود.

لوله كشي

بجز شيشه نمايشگر سوخت و شيلنگ تحويل، لوله ها و ديگر اجزاء تلمبه يا توزيع كننده ها كه از طريق آنها سوخت مايع عبور مي كند بايد از موادي ساخته شوند كه با شرايط زير مطابقت كنند.

  • كيفيت اين مواد توسط سوخت مايع تغيير نيابد.
  • در محدوده دمايي 20- تا 310 درجه سلسيوس، هنگامي كه لوله ها تحت فشاري معادل 4 برابر حداكثر فشار كاري خود براي مدت زماني كه كمتر از 60 ثانيه نيست قرار داده مي شوند، نبايد در كار آنها اخلال بوجود آيد.
  • استفاده از مواد الاستومر (Elastomer) در لوله كشي بين واحدهاي هيدروليكي بجز در مورد شيلنگ تحويل مجاز نمي باشد.

لوله كشي ها و اجزايي كه از آنها سوخت مايع عبور مي كند به انضمام درزهاي آنها و واشرها، زماني كه تحت فشاري معادل 5/1 برابر فشار كاري بمدت حداقل 60 ثانيه قرار مي گيرند نبايد نشتي داشته باشند. همچنين هنگامي كه تحت فشاري معادل 4 برابر فشار كاري بمدت حداقل 60 ثانيه هستند نبايد در كار آنها اخلال بوجود آيد.

لوله كشي ها و اجزايي كه از آنها سوخت مايع عبور مي كند نبايد قسمتي از چارچوب ساختاري (شاسي) هيچيك از تجهيزات تلمبه يا توزيع كننده را شكل دهند.

تمام تلمبه ها بايد داراي يك شير يكطرفه در بخش مكنده دستگاه باشند. شير يكطرفه و تمامي رابطهاي انعطاف پذير كه براي اتصال تلمبه و لوله تحويل از مخزن بكار مي روند بايد كاملا درون محفظه تلمبه قرار گرفته باشند.

وسيله ويژه اي بايد پيش بيني شود تا امكان تخليه بخش مكنده دستگاه به مخزن ذخيره، بدون ريزش سوخت فراهم گردد.

جداكننده هوا يا بخار

هوا يا بخاري كه توسط جداكننده هوا يا بخار جدا شده اند بايد از طريق يك لوله تهويه يا يك مانع آتش به خارج از محفظه تلمبه تخليه گردد. تهويه بخار مي تواند از طريق محفظه هيدروليك تلمبه يا توزيع كننده صورت گيرد در اينصورت فاصله لوله تهويه تا هر روزنه تهويه ديگر نبايد كمتر از 100 ميليمتر باشد مگر اينكه تهويه از طريق منطقه 1 يا جانازلي صورت گيرد

در صورت وجود مانع آتش، وسيله اي بايد براي جداكردن هوا يا بخار فراهم شود تا از پاشيدن سوخت مايع از مانع آتش جلوگيري نمايد. اين وسيله هنگام نصب، بايد با بكار بردن فشار سيستم 1 بار براي مدت حداقل 60 ثانيه مورد آزمون قرار گيرد. در اينحالت سطح مانع آتش بايد بررسي شود تا هيچ نشانه اي از نشتي نداشته باشد.

مانع آتش بايد داراي يك تور سيمي ظريف از مس، برنج يا ديگر فلزات مقاوم در برابر خوردگي بوده كه پهناي هر بخش شبكه توري تقريبا 500 ميكرون و قطر سيم هاي آن نيز تقريبا 400 ميكرون باشد.

شناورها

هر شناور توخالي در جداكننده هوا / بخار تلمبه بايد قادر به مقاومت در برابر فشار خارجي حداقل 5 بار بمدت حداقل 60 ثانيه بدون تغيير شكل باشد.

بدنه

بدنه تلمبه يا توزيع كننده بايد براي تجهيزات داخلي، حفاظت مكانيكي را فراهم كند. هر ماده اي كه در ساختار آن بكار مي رود بايد داراي خواص ضد آتش باشد.

بدنه تلمبه طبق استاندارد ملي ايران نبايد درجه حفاظتي كمتر از 23IP داشته باشد.

يك صفحه يا غشاء ضد نشت مي تواند فراهم گردد تا هر نوع نشت سوخت در بدنه، به خارج از آن هدايت شود و از نشت سوخت بداخل زمين درون بدنه بايد جلوگيري بعمل آيد.

شيلنگ تحويل

طول شيلنگ بايد به اندازه اي باشد كه نازل، حداكثر 6/3 متر از خط المركز تلمبه جلوتر نرود.

شيلنگ تحويل در مواردي كه از مناطق بي خطر مي گذرد، بخاطر بر هم نزدن طبقه بندي مناطق خطرناك بايد پيوسته باشد (بدون اتصالات، تكه خوردن و غيره).

واشر بين اتصالات انتهايي شيلنگ و لوله تحويل بايد سطحي صاف داشته و از نايلون، پلي اورتان يا مواد سخت مشابه و بدون برآمدگي ساخته شده باشد تا در برابر سوخت مايع مقاومت نمايد.

اگر در شيلنگ تحويل، از كوپلينگ جداشونده استفاده شده باشد:

  • كوپلينگ جداشونده شيلنگ بايد مطابق با دستورالعمل سازنده آن نصب شده باشد.
  • هرگونه نشتي مايع نبايد بيش از 10 ميلي ليتر باشد.
  • در هر دو سمت كوپلينگ جداشونده شيلنگ (بالادست و پايين دست جريان) از سوپاپ (Shut – off valv) استفاده گردد.
  • وقتيكه يك نيروي كششي بين 800 تا 1200 نيوتون در راستاي طول شيلنگ تحويل كه به سوپاپ وصل شده است وارد مي شود، سوپاپ بايد در حالت قطع قرار گيرد.
  • سوپاپهاي داخل كوپلينگ جداشونده شيلنگ بايد فشارهاي تا 10 بار را تحمل كنند.

نازل

نازل بايد به يك سوپاپ كه توسط دسته اي ميزان خروجي را تنظيم مي كند مجهز شود و ورودي آن بايد به يك شيلنگ تحويل وصل گردد.

چنانچه سوپاپ نازل يك تلمبه يا توزيع كننده داراي يك ضامن قفل كننده باشد، نكات زير بايد رعايت گردند:

  • در پائين ترين وضعيت نازل، جريان خروجي نبايد كمتر از 20 ليتر در دقيقه باشد.
  • در صورت بيرون افتادن نازل از گلويي باك خودرو، سوپاپ بايد بسته شده و امكان برقراري دوباره جريان بدون برگرداندن اهرم نازل بحالت قطع، نبايد فراهم گردد.
  • نازل بايد مجهز به وسيله اي باشد كه تنها وقتي نازل رو به پايين است عمل نمايد.
  • در عمليات معمول سوختگيري نبايد امكان جابجايي در گلوئي باك خودرو براي نازل وجود داشته باشد.
  • نازل بايد مجهز به وسيله اي باشد كه به محض رسيدن سوخت به انتهاي نازل، جريان را قطع نمايد.
  • بعد از انجام قطع خودكار، نبايد امكان برقراري دوباره جريان بدون برگرداندن اهرم كنترل نازل به وضع اوليه، وجود داشته باشد.

روشهاي حفاظتي

استفاده از تجهيزات الكتريكي در منطقه 1 بايد بگونه اي باشد كه توسط يك يا چند روش زير محافظت گردد:

  • محفظه ضد اشتعال “ d ”
  • خود ايمن “ i ”
  • ايمني افزايش يافته “ e ”
  • نوع حفاظتي خاص “ s ”
  • تجهيزات تحت فشار “ p “

تجهيزات الكتريكي درون منطقه 2 بايد همانگونه كه در بند قبل ذكر گرديد مشخص شده باشند و يا اينكه شامل لوازم الكتريكي باشند كه از طريق يك يا چند نوع از انواع حفاظتهاي زير حفاظت شوند:

  • نوع حفاظتي “ N “
  • حفاظت غوطه وري در روغن “ o “
  • حفاظت با استفاده از پر سازي با پودر “ q “

الكتروموتورهاي مورد استفاده در پمپ

الكتروموتورهاي مورد استفاده در پمپ براي عملكرد در منطقه 1 يا بايد از نوع ايمني افزايش يافته “ e “ باشند و يا از نوع محفظه ضد اشتعال “ d “ Ex.

تجهيزات روشنايي

هر لامپ بايد مناسب منطقه اي باشد كه در آنجا نصب مي شود و بايد بگونه اي طراحي شده باشد كه مايع قابل اشتعال نتواند در مجاورت هر نوع اتصالي در محفظه روشنايي قرار گيرد.

محفظه هاي ضد اشتعال

اين محفظه ها نبايد باعث انسداد اتصالات فلنج دار (Flanged joints) يا دريچه ها شده و بايد بگونه اي قرار گيرند كه امكان كنترل فاصله آنها با اتصالات فلنج دار بوسيله پركننده (Feeler guage) وجود داشته باشد.

جا نازلي

جا نازلي بايد بگونه اي طراحي شده باشد تا اطمينان حاصل گردد كه هر نوع نشت سوخت به خارج از بدنه هدايت مي شود و از ورود بخار به هر محفظه اي كه به آن متصل مي شود ممانعت بعمل مي آيد.

كابل كشي و سيم كشي

سر كابلهاي تامين برق ورودي كه جريان اصلي يك تلمبه يا توزيع كننده را تامين مي كنند، بايد درون يك جعبه تقسيم ضد انفجار محافظت شوند. جائيكه قسمتي از يك تلمبه يا توزيع كننده بايد به يك جريان خارجي با ولتاژ خيلي پايين متصل گردد بايد درون يك جعبه تقسيم ضد انفجار مجزا قرار داده شود.

شمارنده هاي حجمي (Volume totalizers)

براي هر محصولي كه اندازه گيري مي شود بايد يك شمارنده حجمي غير قابل صفر شدن تعبيه گردد. مقدار نشان داده شده توسط شمارنده حجمي، در صورت عدم كاركرد صحيح تلمبه يا توزيع كننده بايد حفظ شده و قابل قرائت باشد.