اکچویتور چیست ؟

نکات برگزیده مطلب
  • دانش قدرت است
  • در آینده ممکن است
  • طرفداران تیم های Hibs و Ross County در فینال
  • نکته روز : آن مرد دوباره
  • طرفداران تیم های Hibs و Ross County در فینال
  • Spieth در خطر ناپدید شدن

اکچویتور (Actuator) در لغت به معنای عملگر است و می­‌توان گفت آخرین تجهیز یک کنترلر است که دستور کنترلی را به اجرا در می‌­آورد. در واقع یک دستور برقی را با استفاده از یک منبع تغذیه به یک عمل مکانیکی تبدیل می­‌کند. این عمل مکانیکی باید ویژگی­ هایی داشته باشد: به اندازه کافی سریع باشد، دقیق باشد و حداقل انرژی ممکن را لازم داشته باشد.

پرکاربرد­ترین موارد مصرف اکچویتورها در باز و بسته کردن شیر­ها است. معمولا از اکچویتورها در مواردی که از لحاظ ایمنی نیاز به قطع سریع جریان است، گشتاور زیادی مورد نیاز است، لزوم دسترسی به شیر از راه دور است و یا دسترسی سریع مورد نیاز است، استفاده می‌­شود. این اکچویتور­ها بسته به نوع منبع انرژی  و حرکتی که ایجاد می­‌کنند به دسته­‌های: الکتریکی، هیدرولیکی، پنوماتیکی با حرکت خطی و دورانی تقسیم می­‌شوند.

انواع اکچویتور (Actuator) از منظر عامل حرکت

اکچویتور برقی

نوع مدرن اکچویتور (Actuator) ها هستند که از یک موتور الکتریکی برای تامین انرژی مورد نیاز بهره می­‌گیرد. این نوع اکچویتور­ها از یک موتور الکتریکی، سیستم کنترلی، گیربکس و سوئیچ حدی تشکیل می­‌شوند. در این اکچویتور­ها با استفاده از گیربکس، سرعت موتور الکتریکی را کاهش داد و به سرعت دورانی مطلوب رسید.

گیربکس باعث می­‌شود دقت و پایداری مناسبی در اکچویتور بوجود آید. سیستم کنترلی موجود در این اکچویتور­ها کنترل کردن این اکچویتورها بسیار ساده کرده است و می‌­توان از آن­ها در سیستم­‌هایی که نیاز به کنترل دقیق دارند استفاده کرد. با توجه به اینکه منبع تغذیه این اکچویتور­ها برق است آلودگی و نشتی ندارند و تجهیز تمیزی به حساب می‌­آیند. این اکچویتور­ها قیمت نسبتا بالایی دارند ولی با توجه به اینکه قطعات متحرک کمی دارند هزینه تعمیر نگهداری پایینی دارند.

اکچویتور برقی
اکچویتور برقی

اکچویتور پنوماتیکی

از پرکاربرد­ترین اکچویتورها در زمینه شیر­های صنعتی هستند. قیمت مناسبی دارند و تامین کننده انرژی آن­ها که هوای فشرده است در اغلب محیط­های صنعتی در دسترس است. همچنین این نوع از اکچویتورها ساختار ساده‌­تری نسبت به دو نوع دیگر دارند و از این بابت هزینه تعمیر و نگهداری پایین‌­تری نیز دارند. این اکچویتور­ها دو نوع حرکت چرخشی و خطی را پوشش می‌­دهند و بر روی سایز­­های مختلف شیر نیز قابل نصب هستند.

هوای مورد نیاز این اکچویتورها به راحتی و با هزینه کم قابل تامین است. اگر در محیط گرم کار کنند افزایش فشار هوا به عملکرد آن کمک خواهد کرد و همچنین هوای اضافی نیز به راحتی به محیط دفع می‌­شود. اما با توجه به نیروی تقریبا کم سیستم‌­های پنوماتیکی نمی‌­توان از آن­ها برای شیر­های بزرگ که برای باز و بسته شدن نیاز به گشتاور زیادی دارند استفاده کرد.

تراکم پذیری زیاد هوا باعث شده تنظیم و ثابت کردن پیستون­‌های اکچویتور سخت باشد و همچنین رینگ­های آب بندی لاستیکی در آن­ها باعث ایجاد محدودیت دمایی در کارکرد این نوع اکچویتور­ها شود. هرچند می­توان با به کار بردن قطعات کاملا فلزی در این اکچویتورها از آن­ها در محیط‌­ها و کاربرد­های مختلفی استفاده کرد. یکی دیگر از مسائل در استفاده از اکچویتور پنوماتیکی تامین هوای کاملا تمیز برای منبع انرژی این سری اکچویتور­هاست. هوای مورد استفاده در این اکچویتورها باید عاری از مواد خارجی و خشک باشد تا به تجهیزات اکچویتور آسیب نزند.

اکچویتور پنوماتیکی
اکچویتور پنوماتیکی

اکچویتور هیدرولیکی

از پر کاربرد­ترین اکچویتورها در زمینه شیرآلات صنعتی هستند. زیرا قیمت مناسبی دارند و تامین کننده انرژی آن­ها که هوای فشرده است در اغلب محیط­های صنعتی در دسترس است. همچنین این نوع از اکچویتورها ساختار ساده‌­تری نسبت به دو نوع دیگر دارند. از این بابت هزینه تعمیر و نگهداری پایین­تری نیز دارند. این اکچویتور­ها دو نوع حرکت چرخشی و خطی را پوشش می‌­دهند و بر روی سایز­­های مختلف شیر نیز قابل نصب هستند.

هوای مورد نیاز این اکچویتور (Actuator) ها به راحتی و با هزینه کم قابل تامین است. اگر در محیط گرم کار کنند افزایش فشار هوا به عملکرد آن کمک خواهد کرد و همچنین هوای اضافی نیز به راحتی به محیط دفع می­‌شود. اما با توجه به نیروی تقریبا کم سیستم­های پنوماتیکی نمی­‌توان از آن­ها برای شیر­های بزرگ که برای باز و بسته شدن نیاز به گشتاور زیادی دارند استفاده کرد. تراکم پذیری زیاد هوا باعث شده تنظیم و ثابت کردن پیستون­های اکچویتور سخت باشد.

همچنین رینگ­‌های آب بندی لاستیکی در آن­ها باعث ایجاد محدودیت دمایی در کارکرد این نوع اکچویتور­ها شود. هرچند می­‌توان با به کار بردن قطعات کاملا فلزی در این اکچویتورها از آن­ها در محیط‌­ها و کاربرد­های مختلفی استفاده کرد. یکی دیگر از مسائل در استفاده از اکچویتور پنوماتیکی تامین هوای کاملا تمیز برای منبع انرژی این سری اکچویتور­ها است. هوای مورد استفاده در این اکچویتورها باید عاری از مواد خارجی و خشک باشد تا به تجهیزات اکچویتور آسیب نزند.

اکچویتور هیدرولیکی
اکچویتور هیدرولیکی

انواع اکچویتور بر حسب نوع حرکت

اکچویتور خطی

این اکچویتور می­تواند حرکت خطی تولید ­کند و مانند یک جک عمل کرده و نیروی زیادی نیز تولید می­‌کند و در عین حال دقت بالایی دارد و از این بابت معمولا در آزمایشگاه­ها نیز از آن استفاده می­شود اما معمولا نسبت به عملگر چرخشی فضای بیشتری اشغال می­‌کند و از این بابت معمولا در کاربرد­های خاصی از آن استفاده می‌­شود.

اکچویتور چرخشی

این اکچویتورهای پنیوماتیکی ساختمان ساده‌­ای دارند، به طور خلاصه یک شفت دندانه دار که باید به شیر وصل شود در وسط قرار دارد و دو پیستون در دو طرف آن قرار گرفته‌­اند که با دندانه‌­ای به شفت متصل هستند. دو محفظه جدا از هم در یک اکچویتور وجود دارد که  ناحیه درونی، بین دو پیستون و ناحیه خارجی، بین هر پیستون و دیواره قراردارد و کاملا از هم ایزوله هستند.

سیال محرک با پر و خالی شدن در این دو ناحیه باعث به حرکت درآمدن پیستون می­‌شود. پیستون نیز با استفاده از دنده­‌هایی که آن ­را به شفت متصل کرده، گشتاور لازم برای چرخاندن شیر را تامین می­‌کنند. اکچویتور تک و دو عملکردی از دیگر دسته بندی‌­های اکچویتور­ها است. در نوع تک عملکردی به جای محفظه خارجی پیستون که با پر شدن سیال در آن باعث حرکت شفت می­‌شود.

در این حالت از فنر بهره می­‌گیریم به صورتی که با پر شدن سیال در محفظه بین پیستون‌­ها، هر دو پیستون حرکت می­‌کنند و از هم دور می­‌شوند و فنر را که یک سر آن به دیواره اکچویتور و یک سر آن به پیستون است را فشرده می­‌کنند. با خالی شدن سیال از محفظه بین دو پیستون، فنر که در مرحله قبل جمع شده بود، باز شده و پیستون را به حالت قبلی برمی­‌گرداند.

اکچویتور چرخشی
اکچویتور چرخشی

فاکتورهای موثر در انتخاب اکچویتور

برند­ها و مدل­های گوناگونی از عملگر در بازار موجود است. بنابراین برای انتخاب یک اکچویتور مناسب باید فاکتور­های زیادی را بررسی کنیم. مانند هر خرید دیگری، فاکتور­های تاثیرگذار در خرید ما را نیاز­های ما تعیین می‌­کنند. یکی از مهمترین عامل­‌های تاثیرگذار در انتخاب اکچویتور، اندازه و نوع اتصال خروجی آن که به شیر است. بنابراین با توجه به نوع و اندازه اتصال شیر مورد نظر باید اکچویتور مناسب با آن را انتخاب کرد.

فاکتور دیگر تاثیرگذار در انتخاب اکچویتور، گشتاور خروجی ای است که می­تواند تولید کند. شیرها با توجه به اندازه و نوعی که دارند، گشتاور­های مختلفی برای باز و بسته کردن آن­ها مورد نیاز است. بنابراین باید اکچویتوری انتخاب شود که بتواند گشتاور مورد نیاز برای باز و بسته کردن پمپ را تامین کند. در غیر اینصورت اکچویتور بی‌فایده خواهد بود.

اکچویتور
اکچویتور

زاویه چرخش اکچویتور ( Actuator )، دیگر فاکتور تاثیرگذار در انتخاب اکچویتور است. هر شیر با توجه به نوع آن و محلی که نصب شده است لازم است تا درصد خاصی باز و بسته شود، بنابراین اکچویتوری باید برای آن انتخاب شود که ارائه دهنده آن مقدار زاویه باشد.

همچنین دو پیچ بر روی اکچویتور قرار دارد که با استفاده از آن می­توان تا 10 درجه، مقدار زاویه باز و بسته شدن شیر را تغییر داد. از دیگر فاکتورهای تاثیرگذار برای تهیه تجهیزات مکانیکی و الکتریکی می­‌توان به فشار و دمای کاری، استاندارد و .. اشاره کرد.

اکچویتورها را می‌­توان به دو دسته ساعتگرد و پاد ساعتگرد تقسیم کرد. دسته اول در ابتدا ساعتگرد چرخیده و شیر باز را می­‌بندند. دسته دوم در ابتدا پادساعتگرد چرخیده و شیر بسته را باز می­‌کنند. این تقسیم بندی کمک می­‌کند تا با توجه به اینکه شیر اغلب باز است یا بسته، از اکچویتور مناسب­ی استفاده کرد.

نوشته های مشابه

‫2 دیدگاه ها

  1. سلام
    خیلی خوب توضیح داده بودین
    انواع اکچویتورها رو گفتین
    اگر مقدوره برندهای پر مصرف ایران رو هم مطرح کنین
    ممنون

    1. با سلام و تشکر از شما همراه گرامی
      سعی می کنیم برندهای پر کاربرد رو در قالب مقاله ای تدوین و در اختیار بگذاریم.
      برای مشاهده محصولات اکچویتور پنوماتیک و اکچویتور برقی و اکچویتور الکترو پنوماتیک می توانید به زیر منوهای لینک زیر مراجعه نمایید.

      https://inergy.ir/product-category/%d8%a7%d8%a8%d8%b2%d8%a7%d8%b1-%d8%af%d9%82%db%8c%d9%82/%d8%b9%d9%85%d9%84%da%af%d8%b1/

      با تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا