راهنمای تخصصی انتخاب الکتروموتور

در بسیاری از صنایع برای تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی، از الکتروموتور استفاده می‌شود.  همانطور که در شکل زیر نیز مشاهده می کنید در حال حاضر عمده نیروی محرکه مورد نیاز در صنایع، کشاورزی و خانگی توسط الکتروموتورها تامین می شود. از این رو الکتروموتورها بازار بزرگی را در سرتا سر جهان دارند. با گستردگی مصرف الکتروموتور، انواع الکتروموتور نیز برای کاربری های مختلف طراحی و تولید شده اند از این جهت انتخاب الکتروموتور درست، نیازمند دانش درست در این زمینه می باشد زیرا الکتروموتورها قلب تپنده مجموعه ها هستند، که در صورت کاربرد نادرست الکتروموتور، هزینه های بیشتری را برای مجموعه در پی خواهد داشت. در این مقاله سعی بر آن است تا با راهنمای کامل انتخاب الکتروموتور، دانش کاربر در این حوزه افزایش یافته و انتخاب درست تری برای کاربرد مورد نیاز خود داشته باشد و روند انتخاب و خرید الکتروموتور تسهیل شود. نحوه انتخاب الکتروموتور نیازمند اطلاعات زیر برای انتخاب می باشد. که به تفصیل هریک از آن ها توضیح داده شده است. هدف نهایی این است که مقاله پیش رو یک راهنمای کامل خرید الکتروموتور برای کاربران عزیز باشد.

عوامل موثر برای انتخاب  الکتروموتور

الکتروموتورها در دسته های زیر وجود دارند

  • الکتروموتورهای AC
  • الکتروموتورهای DC
  • الکتروموتور گیربکس دار
  • الکتروموتور کلاچ دار
  • الکتروموتور ترمز دار
  • الکتروموتور ضدانفجار

با داشتن اطلاعات گردآوری شده در این مقاله، کاربر دانش کافی جهت انتخاب و خرید الکتروموتور را خواهد داشت.

مشخصات مهم برای انتخاب الکتروموتور

توان الکتروموتور

میزان انرژی ای که الکتروموتور در واحد زمان به خروجی تحویل می دهد را توان خروجی و مقدار انرژی ای که در واحد زمان به الکتروموتور داده می شود، توان ورودی گفته می شود. انرژی ورودی در الکتروموتورها، انرژی الکتریکی و خروجی آن انرژی مکانیکی می باشد. آنچه در موتورهای الکتریکی حائز اهمیت است توان خروجی الکتروموتور می باشد. بنابراین یکی از مهم ترین و اولین عواملی که در خرید الکتروموتور مورد توجه قرار می گیرد میزان توان الکتروموتور می باشد.

گشتاور الکتروموتور

در یک موتور الکتریکی القایی تک فار، گشتاور شروع کمتر از گشتاور نامی الکتروموتور می باشد بنابراین سرعت باید براساس گشتاور شروع کار موتور انتخاب می‌گردد، که این باعث می‌شود سرعت حقیقی از سرعت نامی تجاوز نماید. طراحی الکتروموتورها به گونه ای است که افزایش دمای الکتروموتور در حالت کارکرد با سرعت نامی کمترین میزان افزایش دما را داشته باشد.

محاسبه تقریبی گشتاور و توان مورد نیاز برای خرید الکتروموتور

  • حداکثر گشتاور ( یا توان ) بار> سرویس فکتور * گشتاور ( یا توان ) نامی موتور
  • گشتاور ( توان ) بار بیشتر از 75% گشتاور ( توان ) نامی موتور
  • اطمینان از توانایی استارت موتور و رسیدن به سرعت نامی

جهت شفافیت در تفاوت بین گشتاور نامی، گشتاور راه اندازی و حداکثر گشتاور، نمودار های گشتاور و سرعت برای سه مدل از الکتروموتورها آورده شده است. همانطور که در شکل نیز دیده می شود در الکتروموتورهای AC القایی گشتاور راه اندازی در الکتروموتور کمتر از حداکثر گشتاور الکتروموتور می باشد در حالیکه در الکتروموتورکلاچ دار حداکثر گشتاور و گشتاور راه اندازی با یکدیگر برابر است.

محاسبه تقریبی گشتاور الکتروموتور
گشتاور نامی، گشتاور راه اندازی و حداکثر گشتاور الکتروموتور

نکات مهم سرعت جهت خرید و انتخاب الکتروموتور

یکی دیگر از عواملی که در انتخاب الکتروموتور باید به آن دقت کرد سرعت الکتروموتور است. داشتن سرعت متغیر هزینه زیادی را برای کاربر متحمل می شود. در صورت عدم نیاز به سرعت متغیر، سرعت ثابت فرض شده و مقدار آن برحسب دور بردقیقه محاسبه می شود. توجه داشته باشید که سرعت های خارج از بازه 10-3000 دور بردقیقه هزینه بیشتری را برای مصرف کننده ایجاد خواهند کرد. دقت کنترل سرعت در الکتروموتورها نیز به شرح زیر است.

سرو موتور> استپ موتور > موتور AC> الکتروموتور DC

در هنگام انتخاب الکتروموتور باید به اختلاف سرعت در حالت بدون بار و تحت بار دقت شود مخصوصا زمانی که از گیربکس در الکترموتور استفاده نشده است. این اختلاف در الکترموتورهای DC اهمیت بیشتری دارد.

عوامل محیطی موثر در خرید الکتروموتور

  • حداکثر رطوبت محیط کاری
  • حداقل و حداکثر دمای محیط
  • ارتفاع محل کارکرد از سطح دریای آزاد

مشخصات فنی الکتروموتورها

راهنمای جامع انتخاب الکتروموتور
معرفی ویژگی های مهم در انتخاب الکتروموتور ها

مدت زمان کارکرد الکتروموتور(چرخه کاری)

یکی از مهم ترین عواملی که در انتخاب الکتروموتور موثر است مدت زمانی است که الکتروموتور کار کرده و تحت بار قرار دارد. این مدت زمان با پارامتر چرخه کاری نشان داده می شود. چرخه کاری را با حرف S نشان می دهند که یک عدد در جلوی آن قرار گرفته است. هریک از این اعداد نمایانگر کاردهی های مختلف می باشد. شکل زیر چرخه های کاری مختلف را نشان می هد. و میزان کارکرد الکتروموتور نیز مشخص شده است.

مدت زمان کارکرد الکتروموتور
چرخه های کاری مختلف الکتروموتور ها

نحوه نصب و قرار گیری الکتروموتور در محل

قبل از خرید الکتروموتور باید شرایط نصب الکتروموتور را تعیین کرد. بدین صورت که الکتروموتور به صورت افقی نصب می شود یا به صورت عمودی. در این حالات، محور الکتروموتور به صورت افقی یا عمودی قرار می گیرد. چند نمونه از نحوه نصب الکتروموتورها در ادامه آورده شده است.

  • محور افقی: محور الکتروموتور به صورت افقی قرار می گیرد.
    •  IMB3:  نصب روی پایه و پایه پایین قرار دارد.
    • IMB5:  این مدل فلنج دار می باشد. نصب برروی فلنجی است که در ابتدای محور قرار دارد.
    • IMB6: موتور پایه دار می باشد.  نصب برروی پایه می باشد و در طرف چپ قرار دارد.
    • IMB7: موتور پایه دار، نصب برروی پایه در طرف راست
    • IMB8: موتور پایه دار، نصب برروی پایه در طرف بالا
    • IMB34: دارای توپی درپوش، بدون قابلیت دسترسی به پشت فلنج در ابتدای محور، نصب برروی پایه که در طرف پایین قرار دارد، قابلیت نصب اضافی در ابتدای محور در سمت فلنج
  • محور عمودی: در این نوع الکترموتورها محور به صورت عمودی است. که با IMV نمایش داده می شود.
    • IMV1:  فلنج دار، فلنج در ابتدای محور با قابلیت دسترسی از پشت، نصب برروی فلنجی که در ابتدای محور قرار دارد.

کلاس حفاظتی الکتروموتور در برابر عوامل خارجی

نوع حفاظت الکتروموتور در برابر اجسام خارجی از عوامل مهم در خرید الکتروموتور می باشد زیرا با توجه به محیطی که الکتروموتور در آن قرار می گیرد در معرض اجسام و عوامل خارجی است از این رو الکتروموتور باید از این عوامل محافظت شود. کلاس حفاظتی الکتروموتورها که با IP کد نمایش می دهد با دوعدد روبروی آن همراه است. رقم اول بیانگر حفاظت الکتروموتور در مقابل ورود اجسام جامد خارجی است و رقم دوم حفاظت در مقابل نفوذ آب را نشان می دهد. کلاس حفاظتی حتما باید در پلاک موتور درج شود.

رقم اول IP کد

  • 0: بدون حفاظت
  • 1: حفاظت در برابرورود اجسام خارجی با قطر بزرگتر از ۵۰ میلی متر، مانند دست
  • ۲: حفاظت در برابر ورود اجسام خارجی با قطر بزرگتر از ۱۲ میلی متر ، مانند انگشت
  • ۳: حفاظت در برابر ورودی اجسام خارجی با قطر بزرگتر از 2.5 میلی متر
  • 4: حفاظت در برابر ورود اجسام خارجی با قطر بزرگتر از ۱میلی متر ، مانند ابزارهای ریز و سیم
  • ۵: حفاظت در برابر ورود گرد و خاک
  • 6: حفاظت کامل در برابرگرد و غبار

رقم دوم IP کد

  • 0:  بدون حفاظت
  • 1: حفاظت در برابر چکیدن آب به صورت عمودی
  • 2: حفاظت در برابر چکیدن آب با ۱۵ درجه انحراف نسبت به حالت قائم
  • 3: حفاظت در برابر ترشح آب
  • ۴: حفاظت در برابر پاشیدن آب
  • ۵: حفاظت در برابر فوران آب
  • ۶: حفاظت در برابر سیلاب
  • ۷: حفاظت در برابر اثرات غوطه وری
  • ۸: حفاظت در برابر اثرات غوطه وری دائم و طولانی مدت

اهمیت کلاس خنک کاری و تهویه الکتروموتور برای خرید الکتروموتور

کلاس خنک کاری در الکتروموتورهای کوچک شاید از اهمیت چندانی برخوردار نباشد و خریدار نسبت به نحوه خنک کاری آن توجهی نشان ندهد زیرا در هر صورت سازنده، الکتروموتور را براساس استاندارد کاردهی برای بار نامی تعهد کرده است از این جهت دمای الکتروموتور از محدوده دمای مجاز خارج نخواهد شد. اما در الکتروموتورهای بزرگ که برای کاربردهای صنعتی نیاز به فیلتر کردن هوای اطراف الکتروموتور و تامین هوای تمیز برای الکتروموتور می باشد بنابراین قبل از اقدام به انتخاب و خرید الکتروموتور باید نوع استفاده الکتروموتور و نحوه خنک کاری الکتروموتور بررسی شود.

کد IC در استاندارد IEC

IC01

  • رقم اول: هوا می تواند آزادانه به داخل و بیرون موتور جاری شود.
  •  رقم دوم: جریان هوا با استفاده از یک پره فن موجود در موتور ایجاد شده است.

IC41

  • رقم اول: خنک کاری سطح محفظه است.
  •  رقم: جریان هوا رویی موتور با یک فن داخل موتور ایجاد می شود.

IC48

  • رقم اول: سطح خارجی فریم/محفظه خنک می شود. (یعنی بدون جریان داخلی)
  • رقم دوم : جریان هوای فن گردان یا بلوور قرار دارد.

IC40

  • رقم اول: سطح فریم (محفظه خارجی) خنک می شود (یعنی جریان داخلی نداریم).
  • رقم دوم:که خنک کاری با جریان همرفت انجام می گیرد و هیچ فنی وجود ندارد.

سه نمونه از نحوه خنک کاری با کد های سه رقمی نیز در زیرآورده شده است.

کلاس خنک کاری و تهویه الکتروموتور
سه نمونه از نحوه خنک کاری الکتروموتورها

انواع محفظه الکتروموتور و تاثیر آن در انتخاب الکتروموتور

محفظه (Totally Enclosed, Fan-Cooled) TEFC

نوعی موتور الکتریکی صنعتی دارای محفظه است که یک فن خارجی روی فریم الکتروموتور نصب شده و روی آن می وزد تا الکتروموتور خنک شود.

  • متداولترین موتور در محیط های صنعتی معمولی
  • قیمت بیشتر نسبت به سایر موتورهای باز
  • محافظت بیشتر در برابر آب و هوا، خاک و رطوبت نسبت به موتورهای باز
  • عدم ایمنی در برابر فشار آب بالا و قرار گیری زیر آب

در هنگام خرید الکتروموتور TEFC به این نکته باید توجه داشت که این الکتروموتورها، در صورت عدم تغییرات اضافی، ضدانفجار نیستند.

محفظه (Totally Enclosed Non Ventilation) TENV

براساس تعریف NEMA (انجمن ملی تولیدکنندگان برق)، این نوع محفظه کاملا محصور است و با فن خنک کاری نمی شود. نحوه خنک کاری این الکتروموتور با همرفت طبیعی انجام می شود.

محفظه (Open Drip-Proof) ODP

این الکتروموتورها محفظه باز هستند و برای استفاده در محیط داخلی و جوی تمیز مناسب هستند. دهانه های هواکش برای جلوگیری از ورود مایعات و جامدات از زاویه 0 تا 15 درجه طراحی شده اند.

محفظه (Totally Enclosed Air Over/Airtight)TEAO

این موتور دارای یک قاب یا محفظه محکم در برابر گرد و غبار است. به طور معمول در جریان هوا نصب می شود و حرکت هوا تولید شده توسط فن از موتور عبور می کند تا خنک شود. از موتورهای TEAO می توان در مناطقی که درایو مستقیم موتور هستند، استفاده کرد.

محفظه (Totally Enclosed Wash Down) TEWD

برای پردازش مواد غذایی، بسته بندی، داروها یا برنامه هایی که موتورها به طور منظم در معرض فشار زیاد قرار گرفته و شسته می شوند.

محفظه EXPL

موتور ضد انفجار یک موتور کاملا محصور است و برای مقاومت در برابر انفجار گاز یا بخار در داخل محفظه موتور و جلوگیری از احتراق خارج موتور توسط جرقه، فلاشینگ یا انفجار طراحی شده است.

نحوه انتخاب الکتروموتور

کلاس عایق بندی موتور و دمای مجاز سیم پیچ الکتروموتور

کلاس های عایق بندی الکتروموتور توانایی عایق بندی موتور در سیم پیچ را برای اداره گرما را شرح می دهد. ازاین رو آگاهی از کلاس عایق بندی برای انتخاب الکتروموتور بسیار موثر خواهد بود. برای الکتروموتورها چهار کلاس عایق بندی وجود دارد که هر چهار کلاس افزایش درجه حرارت مجاز را از دمای محیط 40 درجه سانتیگراد (104 درجه فارنهایت) مشخص می کنند. اما بیشترین دمای سیم پیچ در آن ها متفاوت خواهد بود. جدول زیر بیشینه دما را برای کلاس های عایق بندی متفاوت نشان می دهد. طبق استانداردهای طبیعی، بازده موتور بر اساس دمای 40 درجه محیط، ارائه می شود. درصورتی که دمای محیط برای مدت طولانی بیشتر از 40 درجه باشد لازم است که راه حلی برای حفظ راندمان الکتروموتور در نظر گرفته شود. به عنوان مثال الکتروموتوری با سایز بزرگتر با همان کلاس راندمانی استفاده شود.

بیشترین مقدار دمای سیم پیچبیشترین مقدار افزایش دمابیشترین دمای محیطکلاس عایق بندی
1056040A
1308040B
15510540F
18012540H
جدول بیشینه دما برای کلاس های عایق بندی متفاوت

منظور از سایز فریم الکتروموتور چیست

سایز فریم در واقع فاصله بین مرکز شفت الکتروموتور از کف آن را نشان می دهد و ارتباطی با قطر بدنه ندارد.

کلاس راندمانی و میزان توان خروجی الکتروموتور

یکی دیگر از عوامل موثر برای انتخاب الکتروموتور بازده می باشد. بازده به صورت درصد بیان شده و عبارت است از توان خروجی موتور تقسیم بر توان ورودی آن، ضرب در صد. در واقع بازده نشان می دهد که چه مقدار از توان ورودی که به الکتروموتور داده شده است را الکتروموتور به بار تحویل می دهد. از این رو این پارامتر در انتخاب الکتروموتور بسیار موثر خواهد بود. گرچه بازده توسط سازنده تضمین می شود که در محدوده باند خاصی قرار داشته باشد.

شماره کلاسنوع کلاس
IE1Standard efficiency
IE2High efficiency
IE3Premium efficiency
IE3Supper premium efficiency
جدول کلاس راندمانی و میزان توان خروجی الکتروموتور

توضیحات ارائه شده در بالا، تمامی نکات مهمی است که دانش کافی جهت خرید الکتروموتور را ارائه می دهد و راهنمای خرید الکتروموتور خواهد بود. با توجه به موارد بیان شده نحوه انتخاب الکتروموتور برای خرید آن نیازمند آن است که کاربری الکتروموتور مشخص شده و شرایط کاری، و محل نصب بررسی شود. با آگاهی از این موارد توان الکتروموتور، سرعت، گشتاور، کلاس عایق بندی، کلاس خنک کاری و نوع محفظه الکتروموتور مشخص خواهد شد. يکي از مهم ترين نکاتی که در خرید الکتروموتور لازم است به آن دقت داشته باشيد، تعيين هزینه شما برای است که به شما کمک می کند تا از ميان محصولات متنوع موجود در بازار، محصول مناسب کار خود را سریعتر انتخاب کنيد. از ديگر نکات مهم در خرید الکتروموتور اين است که محصول خود را از برند ها و همچنين فروشگاه های معتبر خريداری کنيد. حتی با وجود آگاهی از تمامی موارد ذکر شده برای انتخاب الکتروموتور ممکن است انتخاب الکتروموتوردر بین تنوع محصولات آن گیج کننده باشد. فروشگاه آنلاین اینرژی با ارائه مجموعه کاملی از انواع الکتروموتورها همراه با توضیحات کامل و همچنین تضمین اصالت و سلامت فیزیکی این الکتروموتورها کار خرید الکتروموتور را برای شما بسیار ساده نموده است. شما‌ می‌‌توانید انواع الکتروموتورها را در وب سایت اینرژی مشاهده نمایید و همچنین در صورت نیاز، کارشناسان اینرژی با دانش کافی شما را در انتخاب درست محصول همراهی خواهند کرد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر برای انتخاب الکتروموتور مورد نظر، مشخصات فنی و استعلام قیمت روز، با کارشناسان اینرژی تماس حاصل فرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا