قبل از ورود به بحث فنی در مورد فیلتر سوخت بهتر است به این سوال بپردازيم که فیلتر چیست و چه کاربردی دارد؟ از فیلترها برای جدا کردن یک عنصر از بین تعداد زیادی از عناصر استفاده می شود. در واقع از سیستم های فیلتراسیون حهت تصفیه ناخالصی ها استفاده می کنند. در صنعت از فیلتر ها برای تصفیه سیالات مختلفی از جمله هوا، آب، روغن، سوخت و غیره استفاده می شود.
از جمله مباحث مهم در سوخت رسانی با توجه به حساس بودن این امر در میان مصرف کنندگان و هزینه های بالای تعمیر ناشی از کیفیت بد سوخت، مبحث فیلتراسیون سوخت می باشد. فیلتر سوخت یا همان فیلتر بنزین وسیله ای است که وظیفه تصفیه سوخت را از ناخالصی هایی مثل گرد و غبار، زنگ زدگی، ریزگرد و یا آب موجود در سوخت بر عهده دارد. با از بین بردن این آلاینده‌ها، فیلتر سوخت از تجهیزات سوختی مانند انژکتور های سوخت، محافظت می کند و عملکرد کلی سیستم را نیز بهبود می بخشد.
از جمله مزایای استفاده از فیلتر سوخت عبارتند از:
فیلتر سوخت یا فیلتر دیسپنسر معمولا شامل یک محفظه فلزی یا پلیمری مقاوم در برابر فشار و خوردگی بوده که درون آن عنصر فیلترکننده قرار دارد. این عنصر می تواند از جنس سلولز، فایبرگلاس یا ترکیبات پلیمری خاص باشد که دارای منافذی با اندازه مشخص (معمولا بین 5 تا 30 میکرون) است. سوخت هنگام عبور از این فیلتر، از میان منافذ عبور کرده و ذرات جامد مانند زنگ زدگی، گرد و غبار، شن و ماسه جدا می شوند. برخی فیلترها دارای جاذب آب هستند که با استفاده از مواد هیدروفیلیک، قطرات آب را جذب کرده و مانع ورود آن به سیستم سوخت رسانی می شوند. این ویژگی به ویژه در مناطق مرطوب یا در مواقعی که سوخت در معرض آلودگی با آب قرار دارد، اهمیت بالایی دارد.
فیلتر سوخت باید به صورت دوره ای تعویض شود، زیرا تجمع ذرات باعث افزایش افت فشار و کاهش دبی خروجی سوخت می شود. در برخی مدل ها، وجود سنسور افت فشار یا نشانگر بصری، زمان مناسب تعویض فیلتر را مشخص می کند.
در نهایت، عملکرد دقیق فیلتر دیسپنسر نه تنها به حفظ کیفیت سوخت کمک می کند، بلکه نقش مهمی در افزایش عمر تجهیزات جایگاه، کاهش هزینه های تعمیرات و رضایت مشتریان دارد. استفاده از فیلترهای استاندارد و تعویض به موقع آن ها، بخشی از الزامات فنی و ایمنی در بهره برداری از جایگاه های سوخت محسوب می شود.
سوخت در فیلتر سوخت در دو مرحله زیر تصفیه می شود:
مرحله ۱: صافی پمپ
مرحله ۲: صافی فیلتر
که در نهایت با طی این ۲ مرحله، ناخالصی‌ها از سوخت جدا می شوند. فیلتر های سوخت معمولا از نوعی کاغذ ساخته شده اند که برای اینکه بتوانند کارایی بهتری داشته باشند سطح آنان را به صورت چین دار می سازند چرا که در این حالت سطح فیلتراسیون گسترش پیدا می کند. این کاغذ را درون محفظه ای که معمولا از جنس فلز است قرار می دهند. البته به منظور فیلتر سوخت از فیلتر های نمدی یا پارچه ای نیز استفاده می شود که این مدل از فیلتر ها اخیرا دیگر مرسوم نیستند. همچنین اندازه ضخامت یا قطر کاغذ فیلتر بسته به کاربرد های مختلف متفاوت می باشد.
در حالت کلی دو نوع فیلتر بنزین در سطح بازار وجود دارد که عملکرد آن ها دقیقا مشابه روندی است که ذکر کردیم. در ادامه توضیح مختصری برای هرکدام از دو مدل فیلتر های سوخت ارائه شده است:
۱- فیلتر سوخت کارتریجی: در فیلترهای سوخت کارتریجی، فیلتری درون یک نگهدارنده فلزی قرار گرفته است که می توان آن را تعویض کرد. برای تعویض می بایست ابتدا درب نگهدارنده را جدا کرده و در نهایت فیلتر جدید را جایگزین نمود.
۲- صافی سوخت فلزی یا پلاستیکی: این نوع فیلتر از محفظه ای از جنس پلاستیک در اطراف یک فیلتر تصفیه ساخته شده است. این مدل از فیلتر ها بر خلاف مدل قبلی، به صورت جداگانه قابل تعویض نبوده و اگر شخصی قصد تعویض فیلتر را داشته باشد می بایست کل مجموعه را تعویض نماید.
ممکن است در توضیحات ارائه شده این سوال در ذهن شما مطرح شود که چرا باید فیلتر را تعویض نمود و یا زمان تعویض فیلتر ها چه زمانی است؟ عواملی هستند که می توانند باعث انسداد تدریجی صافی سوخت شوند، عواملی مانند جمع شدن زنگ و آشغال. به جهت حفظ عملکرد سیستم سوخت رسانی باید به این موضوع توجه داشت که فیلتر سوخت دچار گرفتگی نشده باشد. در واقع کثیف بودن فیلتر باعث می شود که ذرات و آلاینده هایی از آن عبور کنند که در نتیجه این امر بازدهی سیستم یا موتور کاهش پیدا می کند و در بلند مدت باعث بسته شدن مسیر های پاشش سوخت و از کار افتادن سیستم هایی مانند انژکتور می شود. تغییر صدای پمپ سوخت نیز که بلافاصله بعد از شروع به کار کردن سیستم می شود، می تواند یکی دیگر از نشانه های کثیف بودن فیلتر سوخت باشد.
فیلتر سوخت یکی از اجزای ساده اما حیاتی در دیسپنسر سوخت بوده، چرا که در صورت حذف نشدن ذرات معلق، آب، زنگ زدگی و ناخالصی های موجود در سوخت قبل از ورود به پیمانه گر و نازل باعث گرفتگی، ایجاد خطا و حتی خرابی این قطعات خواهد شد. از این رو فیلتر سوخت یا فیلتر دیسپنسر باعث افزایش دقت اندازه گیری، جلوگیری از خرابی قطعات داخلی و حفظ کیفیت سوخت تحویلی به خودروها می شود. بنابراین، استفاده از فیلتر استاندارد و تعویض دوره ای آن، عملکرد پایدار و ایمن دیسپنسر را تضمین می کند.
فیلترهای سوخت دیسپنسر به طور کلی به سه نوع اصلی تقسیم می شوند:
⦁ فیلتر ذرات (Particulate Filter): حذف گردوغبار و ذرات جامد.
⦁ فیلتر آب گیر (Water Separator): جدا کردن آب از سوخت، به ویژه در گازوئیل.
⦁ فیلتر ترکیبی: ترکیب دو عملکرد فوق در یک واحد.
انتخاب نوع مناسب فیلتر باید بر اساس نوع سوخت، شرایط محیطی و مدل دیسپنسر انجام شود. فیلترهای با ظرفیت بالا و استانداردهای بین المللی مانند ISO 4020 عملکرد بهتری در جایگاه های پرتردد دارند.
جدول معرفی انواع فیلتر سوخت
| نوع فیلتر | وظیفه اصلی | مزایا | محدودیت‌ها | کاربرد |
|---|---|---|---|---|
| فیلتر ذرات | حذف ذرات جامد (گرد و غبار، زنگ زدگی) | دقت بالا در پاک سازی فیزیکی سوخت | عدم حذف آب یا رطوبت | جایگاه های با سوخت باکیفیت و خشک |
| فیلتر آب | جذب و جداسازی قطرات آب از سوخت | جلوگیری از آسیب به موتور و خوردگی تجهیزات | حذف ضعیف ذرات جامد | مناطق مرطوب یا با احتمال آلودگی آبی |
| فیلتر ترکیبی | حذف هم زمان ذرات جامد و آب | پوشش کامل آلودگی های رایج در سوخت | قیمت بالاتر، نیاز به تعویض منظم تر | جایگاه های پرتردد یا با سوخت متنوع |
از جمله پارامتر های مهم برای انتخاب و خرید فیلتر سوخت مناسب می توان به مشخصه های فنی زیر اشاره کرد:
داشتن امکانات دیگر نظیر سنسور هشدار، گرمکن، صفحه پیش صافی، پمپ کمکی دستی یا اتوماتیک.
تعویض فیلتر سوخت باید به صورت دوره ای انجام شود تا از افت عملکرد دیسپنسر جلوگیری گردد. معمولا توصیه می شود فیلترها هر ۳ تا ۶ ماه یا پس از عبور ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ لیتر سوخت تعویض شوند. نشانه های خرابی فیلتر شامل کاهش سرعت سوخت گیری، نوسان در حجم تحویلی، صدای غیرعادی پمپ و افت فشار خروجی است. بررسی دوره ای و ثبت سوابق تعویض می تواند از بروز مشکلات جدی در جایگاه جلوگیری کند.
فیلتر دیسپنسر جایگاه های سوخت باید مطابق با استانداردهای بین المللی طراحی و تولید شوند تا ایمنی و دقت عملکرد دیسپنسر تضمین گردد. استانداردهایی مانند ISO 4020، SAE J905 و EN 13617 شامل الزامات مربوط به ظرفیت فیلتراسیون، مقاومت در برابر فشار، دمای کاری و سازگاری با انواع سوخت هستند. استفاده از فیلترهای تاییدشده توسط شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی نیز در جایگاه های رسمی الزامی است.
وبسایت اینرژی از معتبرترین فروشگاه های اینترنتی در حوزه تجهیزات جایگاه سوخت است که قیمت فیلتر دیسپنر و فروش فیلتر سوخت را ارائه می دهد که می توانید به در آن ضمن مقایسه و بررسی محصولات، خرید فیلتر دیسپنسر را داشته باشد. فروش فیلتر (filter) دیسپنسر جایگاه سوخت به قیمت کارخانه از سایت تخصصی اینرژی. برای استعلام قیمت فیلتر سوخت با کارشناسان اینرژی تماس حاصل فرمایید.
⦁ فیلتر سوخت دیسپنسر چیست و چه وظیفه ای دارد؟
فیلتر سوخت قطعه ای است که در مسیر عبور سوخت از مخزن به دیسپنسر قرار می گیرد و وظیفه آن حذف ذرات معلق، آب، زنگ زدگی و ناخالصی های موجود در سوخت است. این فیلتر از ورود آلودگی به پیمانه گر، پالسر و نازل جلوگیری کرده و باعث افزایش عمر تجهیزات و دقت اندازه گیری می شود.
⦁ انواع فیلتر مورد استفاده در دیسپنسر کدام اند؟
فیلترها به طور کلی به دو نوع اصلی فیلتر ذرات و فیلتر آب گیر (برای جدا کردن آب از سوخت) تقسیم می شود. برخی مدل ها ترکیبی بوده و هر دو عملکرد را هم زمان انجام می دهند.
⦁ هر چند وقت یک بار باید فیلتر تعویض شود؟
بسته به میزان مصرف سوخت، کیفیت سوخت ورودی و شرایط محیطی، معمولا توصیه می شود فیلتر هر ۳ تا ۶ ماه یک بار یا پس از عبور ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ لیتر سوخت تعویض شود. بررسی دوره ای و مشاهده افت فشار یا کاهش سرعت سوخت گیری نیز نشانه ای از نیاز به تعویض است.
⦁ آیا فیلترهای سوخت قابل استفاده مجدد هستند؟
خیر، فیلترهای سوخت یک بار مصرف بوده و پس از پایان عمر خود، منافذ آن توسط آب یا ذرات جامد بسته شده و عبور سیال را دشوار می کند. این ذرات درون فیلتر گیر کرده و قابل جداسازی نخواهد بود؛ از این رو لازم است تا فیلتر جایگزین شود.
⦁ استانداردهای فیلتر سوخت چیست؟
فیلترهای مورد استفاده در جایگاه های سوخت باید مطابق با استانداردهای بین المللی مانند ISO 4020 و SAE J905 باشند. این استانداردها تضمین کننده دقت فیلتراسیون، مقاومت در برابر فشار و ایمنی عملکرد هستند.
