شیرهای کشویی از جمله متداولترین شیرهای صنعتی برای کنترل دبی جریان‌های بزرگ فرایندهای گوناگون صنعتی هستند. در این شیرها با استفاده از گیت پهنی که عملکرد کشویی دارد، برای قطع و وصل جریان و حتی کنترل دقیق دبی در خطوط بزرگ استفاده می‌کنند.
شیر کشویی زبانه لاستیکی تیپ کاربردی این نوع شیرها است که با قابلیت آب بندی کامل، کنترل دقیق قطع و وصل دبی و بهره‌مندی از سطح مقطع بزرگ عبور انواع سیالات گازی و مایعات، حتی سیالات با ویسکوزیته بالا طراحی شده است.
شیر کشویی زبانه لاستیکی مناسب کار در عموم فرآیندهای صنعتی است که عملکردی ساده اما کنترل دقیق و مطمئن دارد، تا جاییکه می‌توان از انواع این شیرها در سطح جریان‌های دقیق فرایندهای حساس شیمیایی و پالایشگاهی استفاده کرد. در عین حال به لطف بهره‌مندی از گیت‌های پهن کشویی برای طراحی در دهانه‌های بزرگ کارآمد هستند.
در این مقاله از گروه اینرژی به بررسی فنی و کاربردی شیر کشویی زبانه لاستیکی می‌پردازیم و این شیرها را از منظر متریال تا قابلیت‌ها و راهنمای خرید بررسی می‌کنیم.
مکانیزم طراحی و کارکرد شیر کشویی زبانه لاستیکی
این شیرها در دسته‌بندی شیرهای دروازه‌ای قرار می‌گیرند. منظور از سیستم دروازه‌ای نصب گیت‌هایی است که قابلیت جابجایی خطی و یا دورانی دارند. گیت ولوها معروف‌ترین و کاربردی‌ترین از چنین شیرهای دروازه‌ای هستند.
مکانیزم دروازه‌ای شیر فلکه کشویی زبانه لاستیکی متکی بر حرکت خطی گیت کشویی آن است. هر کدام از این شیرها دارای پوسته نسبتاً بزرگی هستند که در فضای داخل آن یک محیط ریل مانند برای جابه‌جایی کشویی گیت پیش بینی شده است. گیت کشویی نیز به استم محوری شکل با طراحی مارپیچی متصل است.
به شکلی که با چرخش محور استم بر روی ساختار مارپیچی آن حرکت می‌کند. به این ترتیب وقتی فلکه شیر در خلاف جهت عقربه‌های ساعت کار می‌کند، گیت کشویی بر روی مارپیچ استم رو به بالا حرکت کرده و مسیر عبور جریان باز میشود. عکس این حرکت یعنی چرخش استم در جهت عقربه‌های ساعت باعث حرکت پایین رونده گیت کشویی شده تا مسیر عبور سیال بسته شود.
انواع شیر کشو فلکه کشویی زبانه لاستیکی را با استفاده از بدنه‌های برنجی، چدنی، فولادی و حتی استنلس استیل می‌سازند. در این میان شیر کشویی چدنی زبانه لاستیکی متداول‌تر از باقی متریال‌ها است که در دو دسته پوسته چدن خاکستری یا چدن داکتیل دسته‌بندی می‌شوند
منظور از زبانه لاستیکی چیست؟
انواع شیرهای کشویی جدا از بحث آلیاژ ساخت پوسته و یا ابعاد و مکانیزم جابه‌جایی گیت کشویی براساس نوع زبانه برای آب بند کردن مجاری عبور سیال نیز دسته‌بندی می‌شوند. بر این اساس دو نوع زبانه فلزی و لاستیکی برای طراحی انواع شیرهای کشویی وجود دارد.
زبانه شیرهای کشویی را با توجه به میزان دمای سیال و یا نوع سیال از نظر خوردگی و واکنش‌پذیری در کنار مقدار رسوب‌گذاری سیال انتخاب می‌کنند. با این الگو ویژگی‌های فنی و عملیاتی شیر کشویی زبانه لاستیکی با مدل‌های زبانه فلزی متفاوت است.
شیرهای کشویی زبانه فلزی مناسب سیالات بسیار داغ که رسوب‌گذاری کمی دارند، طراحی شده‌اند. اما شیر کشویی زبانه لاستیکی با قابلیت آب‌بندی بسیار خوب مناسب کنترل سیالات با خاصیت رسوب‌گذاری بالا کارایی دارد. این زبانه لاستیکی دورتادور گیت کشویی شیر را پوشانده است و در صورت بسته شدن گیت تمامی مجرای عبور سیال را به طور کامل مسدود می‌کند.
لذا عملاً قابلیت آب‌بندی عالی دارد. اما از آنجا که با استفاده از پلیمرهای انعطافی ساخته شده است، چندان مناسب عبور سیالات خیلی داغ و یا سیالات خیلی خورنده نیستند.
ویژگی‌ها و مزایای شیر کشویی زبانه لاستیکی
با فرض اینکه این شیرها را برای مقاصد مناسب از سیالات در محدوده دمایی ایده‌آل و نه چندان چگال تهیه کرده باشید، ویژگی‌های برجسته شیر کشویی چدنی زبانه لاستیکی به قرار زیر است:
- این شیرها از آب‌بندی کامل در حین عبور سیالات رسوب دار برخوردار هستند.
- معمولاً ساقه این شیرها را به شکل هرزگرد طراحی کرده تا حین باز و بسته شدن حرکت خطی به سمت بالا و پایین نداشته باشد.
- از این شیرها می‌توانیم برای آب بند کردن سیالات گازی و یا سیالات دو فاز نیز استفاده کنیم.
- قابلیت طراحی با گیت‌های بزرگ را دارند که مناسب کنترل دبی خطوط بزرگ است.
- در صورت هماهنگی و سازگاری کامل با سیال برای قطع و وصل کامل جریان کارایی دارند.
اجزای شیر کشویی زبانه لاستیکی
انواع این شیرها در سایزهای مختلف، اصول و مکانیزم طراحی یکسانی دارند و برای ساخت آنها از بخش‌های متعدد فنی استفاده شده است. اجزای اصلی ساختمان شیر فلکه کشویی به قرار زیر است:
- بدنه اصلی (Body): از جنس‌های چدنی، فولادین، استیل یا برنجی است.
- بانت (Bonnet): بخش بالایی محل قرارگیری گیت است و متریال آن مطابق با متریال بدنه اصلی است.
- دیسک: همان گیت کشویی است و متریال آن در آلیاژهای گوناگون با توجه به نوع سیال انتخاب میشود.
- سیت: محل نشیمنگاه دیسک دو جداره داخل بدنه اصلی است.
- واشر پلاستیکی: در محیط اطراف دیسک نصب شده و در صورت بسته شدن کامل گیت در حد فاصل دیسک تا محل نشیمنگاه قرار دارد.
- ساقه (Stem): محور جابجایی دیسک کشویی است و معمولاً به شکل مارپیچی طراحی شده که گیت با توجه به نوع چرخش بر روی آن بالا و پایین می‌رود.
- دستگیره (فلکه) شیر: ابزار کنترل گیت برای تنظیم دبی با قطع و وصل جریان است.
مشخصه‌های فنی شیر کشویی زبانه لاستیکی
اگر برای خرید شیر کشویی زبانه لاستیکی اقدام می‌کنید، قاعدتاً در سطح بازار با انواع مختلفی از این شیرها مواجه می‌شوید که تحت نام برندهای گوناگون و با مشخصات متفاوت فنی و عملیاتی و بهره‌مندی از آلیاژهای گوناگون طراحی و تولید شده‌اند. لذا اطلاع از برخی مشخصه‌های فنی و عملیاتی شیر کشویی زبانه لاستیکی الزامی است. مانند:
- محدوده فشار قابل تحمل شیر کشویی: این شیرها در دسته‌بندی شیرهای پرفشار طراحی می‌شوند و تقریباً تمامی آنها از پس کنترل جریان سیالات پرفشار برمی‌آیند. با این وجود در محدوده‌های مختلف فشار سیال طراحی شده‌اند. این محدوده با معیار بار (bar) معرفی میشود.
- سایز بدنه شیر: این شیر در سایزهای مختلف موجود است که لازم است تا حین خرید و فروش شیر کشویی زبانه لاستیکی با جزئیات دقیق بررسی کنید. بهره‌مندی از سایزهای استاندارد مطابق با استاندارد بین‌المللی DIN از الزامات است. این شیرها را در سایزهای ۲ الی ۱۶ اینچ طراحی می‌کنند.
- ابعاد فلنچ‌های شیر: ابعاد و نوع طراحی فلنچ در هر دو سمت شیر از دیگر نکات فنی حین سفارش شیر کشویی زبانه لاستیکی است. برای این منظور بحث جامعی در استاندارد بین‌المللی DIN مطرح شده است. معمولاً این شیرها را با استفاده از فلنچ‌های جوش طراحی می‌کنند، اما تطابق ظرفیت تحمل فشار شیر با ظرفیت تحمل فشار فلنچ الزامی است. در عین حال لازم است تا به تعداد سوراخ‌های فلنچ توجه کنید.
- جنس بدنه شیر: انواع این شیرها را با بهره‌مندی از آلیاژهای گوناگون تولید می‌کنند که شیر کشویی چدنی زبانه لاستیکی متداولترین آنها است. همچنین لازم است تا جنس بدنه گیت و کلاهک شیر را بررسی کنید. نوع آلیاژ کار شده در قسمت‌های مختلف تأثیر مستقیم بر قیمت شیر کشویی زبانه لاستیکی دارد.
- نوع متریال پلاستیکی زبانه آب‌بندی شیر: با توجه به نوع قابلیت‌های کاربردی شیر در قطع و وصل جریان‌های مختلف از انواع پلیمرهای لاستیکی برای تولید زبانه گیت کشویی استفاده میشود.
- گستره دمایی کاربرد شیر: گستره دمایی از مهمترین مؤلفه‌های فنی حین سفارش شیر کشویی زبانه لاستیکی است. این شیرها به علت بهره‌مندی از گیت زبانه لاستیکی قابلیت عبور سیالات خیلی داغ را ندارند و معمولاً حداکثر برای عبور سیالات تا دمای ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد طراحی می‌شوند. لذا حین بررسی فنی و خرید شیر کشویی زبانه لاستیکی حتماً این مورد را مد نظر داشته باشید.
کاربرد شیر کشویی زبانه لاستیکی
موارد استفاده از شیر کشویی زبانه لاستیکی برای قطع و وصل سیالاتی است که خاصیت رسوب پذیری دارند. در عین حال توصیه شده است که از این شیرها فقط برای قطع و وصل عبور جریان استفاده کنید.
اگر چه این شیرها قابلیت قرارگیری در موقعیت نیمه‌باز و کنترل دبی را دارند، اما در چنین شرایطی باعث ایجاد تلاطم‌های شدید حین عبور سیال می‌شوند که علاوه بر تشدید سرعت خوردگی دیسک باعث خرابی و انحراف دیسک شده و قطعاً در شرایط بهینه فرایند تأثیر منفی می‌گذارد.
در حالت کلی موارد استفاده از شیر کشویی زبانه لاستیکی برای قطع و وصل سیالات روان با دمای کم که اثرپذیری واکنش شیمیایی محدودی دارند، مانند آب خام، آب آشامیدنی، فاضلاب‌ها، روغن‌ها، هوای فشرده و تمامی گازهای خنثی متداول است. در تمامی کاربرد شیر کشویی زبانه لاستیکی بهره‌مندی از قابلیت آب بند شدن کامل و عبور بهینه سیالات رسوب پذیر مورد توجه قرار می‌گیرد.
قیمت شیر کشویی زبانه لاستیکی
لیست قیمت شیر کشویی زبانه لاستیکی با توجه به مؤلفه‌های گوناگون از جمله متریال بدنه، متریال گیت، سایز شیر، طراحی فلنچ‌ها، ظرفیت تحمل فشار، محدوده دمای عملیاتی و… محاسبه میشود. در عین حال نام و نشان برند سازنده در لیست قیمت شیر کشویی زبانه لاستیکی تاثیرگذار است.
در حال حاضر در میان تمامی برندهای مطرح خارجی، شیرآلات کمپانی‌های داخلی از جمله شیر کشویی زبانه لاستیکی میراب و فاراب از کیفیت ساخت بالایی برخوردار هستند.
شیر کشویی زبانه لاستیکی فاراب در تنوع مناسبی برای پوشش انواع نیازهای صنعتی و ساختمانی تولید شده است که تمامی نیازهای حرفه‌ای شما برای عبور سیالات در ظرفیت‌های گوناگون را پاسخ‌گو است. همچنین شیر کشویی زبانه لاستیکی میراب از جمله محصولات برجسته بازار هستند که در تنوع کامل از سایزهای ۲ الی ۱۴ اینچی و مطابق با بالاترین استانداردهای DIN طراحی شده که با قیمت کاملاً رقابتی عرضه می‌شوند.
برای بررسی انواع این محصولات و خرید شیر کشویی زبانه لاستیکی با بهترین قیمت در سراسر کشور می‌توانید از خدمات فنی و مهندسی فروش آنلاین سایت اینرژی بهره‌مند شوید. در سایت اینرژی می‌توانید با بررسی جامع مشخصه‌های فنی انواع برندها به راحتی و با نگاهی دقیق و مهندسی شده برای سفارش شیر کشویی زبانه لاستیکی در سایزهای مختلف و کاربردهای متفاوت صنعتی و ساختمانی اقدام کنید.
