پیش گفتار
کولر مهمترین وسیله در روزهای گرم سال است. وسیلهای که آسایش شما در موج هوای گرم تابستان را تامین میکند. البته همهی کولرهای آبی در آغاز فصل گرما به سرویس سالانه نیاز دارند و ممکن است با مشکلات جدی مانند خرابی و یا استهلاک موتور روبرو شوند. در چنین شرایط تهیه موتور کولر الزامی است. اما چه نوع موتوری را تهیه میکنید؟ آیا از تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن مطلع هستید؟
انتخاب از میان موتورهای خازندار و یا بدون خازن خیلی سخت نیست. فقط کافی است دیدگاه فنی مناسب از نحوه طراحی و اصول کارکرد این موتورها داشته باشید. موتورهای خازندار گشتاور راهاندازی بهتری دارند و با راندمان بالاتری کار میکنند. در مقابل موتورهای بدون خازن از طراحی سادهتر و قیمت ارزانتری برخوردار هستند. اما این تازه مقدمهای برای بررسی تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن است. سوالی که قطعاً ذهن شما را درگیر کرده و باید از میان این دو یکی را انتخاب کنید. در ادامه همراه با گروه اینرژی به بررسی این تفاوتها میپردازیم.

موتور کولر چگونه کار میکند؟ آشنایی با اصول اولیه
انواع موتور کولر آبی از نوع موتورهای الکتریکی القایی هستند. برای طراحی عموم کولرهای ساختمانی از موتورهای القایی تکفاز استفاده میکنند و برخی کولرهای صنعتی دارای موتورهای سه فاز هستند. اگر نمونههای صنعتی را کنار بگذاریم، تمام موتورهای کولری تکفاز با اتصال برق ۲۲۰ ولت AC راهاندازی میشوند.
موتورهای کولری در دو مدل تکفاز خازندار و یا تکفاز بدون خازن هستند. اما در نهایت مکانیزم عملکرد هر دو مدل یکسان است. چرا که مدلهای خازندار صرفاً برای بهینه شدن عملکرد موتورهای بدون خازن طراحی شدهاند. هر موتور کولر آبی از بخشهای اصلی مانند سیم پیچ اصلی، سیم پیچ راهانداز، خازن (در موتورهای خازندار)، کلید گریز از مرکز، روتور و بلبرینگ به همراه محفظه خنک کننده تشکیل شده است. نحوه کار موتور کولری به قرار زیر است:
⦁ اعمال برق به سیم پیچها
پس از اتصال برق شهری (VAC ۲۲۰) جریان هر دو سیم پیچ اصلی و راهانداز جاری میشود. موتورهای کولری تکفاز به مانند هر موتور تکفاز دیگری برای آغاز کار به سیم پیچهای راهانداز نیاز دارند. این سیم پیچهای کمکی قرار است شار مغناطیسی با جهت رادیان متفاوت از شار سیم پیچ اصلی را تولید کرده و مسیر آغاز کار ابتدایی موتور را فراهم کنند.
⦁ ایجاد میدان مغناطیسی
سیم پیچ اصلی، میدان مغناطیسی قدرتمندی ایجاد میکند. اما برای آغاز حرکت روتور به یک میدان مغناطیسی کمکی نیز نیاز دارد. در موتورهای بدون خازن این کار از طریق سیم پیچ موازی تامین میشود. در مقابل تولید شارژ مغناطیسی کمکی در موتورهای خازندار قدرتمند و با اختلاف فاز ۹۰ درجه انجام میشود. زیرا خازنی که با سیم پیچ کمکی به شکل سری متصل شده است، قادر است تا اختلاف فاز ۹۰ درجه بین جریان سیم پیچ اصلی و راه انداز ایجاد کند.
⦁ چرخش روتور
میدان دوار ایجاد شده در برهمکنش شار مغناطیسی سیم پیچ اصلی و راهانداز باعث چرخش روتور خواهد شد. سرعت چرخش روتور خیلی سریع افزایش پیدا میکند.
⦁ قطع سیم پیچ راهانداز
با افزایش سرعت روتور تا حدود ۸۰ درصد سرعت نامی، سیم پیچ کمکی با استفاده از یک کلید گریز از مرکز به شکل اتوماتیک از مدار خارج میشود. اما در موتورهای خازندار این کلید وظیفه دارد تا خازن راهانداز را از کار بیاندازد. هر چند برخی از انواع موتور کولرها دارای خازن دائمی هستند.
⦁ ادامه کار با سیم پیچ اصلی
زمانی که سرعت رتور تا سرعت نامی موتور افزایش پیدا میکند، سیم پیچ اصلی قدرت کافی برای ادامه فعالیت موتور را دارد. اما در برخی موتورها که دارای خازن دائمی هستند، حضور این خازن برای افزایش راندمان و عملکرد بهینه موتور تاثیرگذار است.

موتورهای کولر بدون خازن؛ بررسی و عملکرد
موتورهای کولر بدون خازن مدلهای قدیمی، ساده و ارزان قیمت هستند که با دو سیم پیچ اصلی و راهانداز اما بدون قابلیت ایجاد اختلاف فاز طراحی شدهاند. یک کلید گریز از مرکز وظیفه دارد تا سیم پیچ راه انداز را پس از رسیدن به حدود 0.8 سرعت نامی از مدار خارج کند.
موتورهای کولر بدون خازن گشتاور راهاندازی نسبتاً ضعیفی دارند. از طرفی با ضریب توان 0.6 طراحی شده که در کل مصرف انرژی آنها را افزایش داده و حتی عملکرد ناکارآمد در سیستمهای توان بالا دارند. اما موتورهایی با طراحی ساده، شرایط تعمیر و نگهداری آسان و قیمت مناسب هستند. این موتورها عموماً برای کولرهای آبی قدیمی و یا کولرهای آبی کوچک با بار سبک استفاده میشوند. موتورهای کولر بدون خازن همچنان کارایی بالایی دارند، زیرا:
⦁ ساختار ساده با قطعات کمتر و بدون نیاز به خازن
⦁ تعمیرات ساده در حد خرابی سیم پیچ یا کلید گریز از مرکز
⦁ قیمت مناسب و کاملاً اقتصادی برای راهاندازی کولرهای ارزان قیمت و کوچک خانگی
⦁ نصب و راهاندازی سریع، ساده با قابلیت عیبیابی نه چندان پیچیده
این موتورها گشتاور راهاندازی پایینی دارند و نسبت به بار اضافی بسیار حساس هستند. تا جاییکه عدم روغنکاری کولر و یا گیرپاژ پروانه کولر کافی است تا بدنه این موتورها به سرعت داغ شده و بسوزند. اما گزینه بسیار کارآمد برای طراحی و راهاندازی کولرهای کوچک خانگی با پروانه سبک هستند. تمام عملکرد این موتورها در تعادلی میان شار مغناطیسی سیم پیچ اصلی و کمکی قرار دارد.
سیم پیچ کمکی بدون هیچ اختلاف فازی در موازات سیم پیچ اصلی موتور راهاندازی میشود. اما پس از آغاز حرکت و در سرعت بالا معمولاً 0.8 سرعت نامی توسط کلید گریز از مرکز غیر فعال شده و از مدار خارج میشود. در صورتی که موتور خاموش شود، این کلید مجددا به حالت وصل تغییر وضعیت داده و موتور کولر بدون خازن را برای آغاز حرکت بعدی آماده میکند.
جدول مشخصههای فنی موتور کولر بدون خازن
جدول شماره 1 – مشخصههای فنی موتور کولر بدون خازن
| ویژگی | توضیحات | |
|---|---|---|
| نوع موتور | تکفاز القایی با سیم پیچ راهانداز | |
| ساختار داخلی | ⦁ | سیم پیچ اصلی |
| ⦁ | سیم پیچ راهاندازی | |
| ⦁ | کلید گریز از مرکز | |
| مکانیزم راهاندازی | ایجاد اختلاف فاز از طریق مقاومت سیم پیچ راهانداز | |
| گشتاور راهاندازی | ضعیف در حدود ۳۰ الی ۵۰ درصد گشتاور نامی | |
| جریان راهاندازی | بالا در حدود ۶ الی ۸ برابر جریان نامی | |
| راندمان | پایین در بازه ۶۰ الی ۶۵ درصد | |
| ضریب توان | 0.6 الی 0.65 | |
| ویژگیهای خاص | ⦁ | مصرف انرژی بالا |
| ⦁ | تعمیر و نگهداری ساده | |
| ⦁ | طول عمر کوتاه | |
| ⦁ | حساسیت بالا به تغییرات بار | |
| کاربردهای معمول | ⦁ | کولرهای آبی قدیمی |
| ⦁ | کولرهای آبی کوچک | |
| ⦁ | کولر آبی در مناطق معتدل |
موتور کولر خازندار؛ بررسی و عملکرد
موتورهای کولر خازندار تکنولوژی مدرن برای طراحی سیستمهای خنک کننده بزرگ متکی بر سرمایش تبخیری هستند. این موتورها از نوع تکفاز القایی است که با سیم پیچ اصلی و راهانداز طراحی شده، اما از خازن برای عملکرد بهتر استفاده میکنند.
موتورهای کولری خازندار گشتاور راهاندازی بالا در حدود ۲۰۰ درصد گشتاور نامی دارند. همچنین به واسطه جریان راهاندازی کم (تا حدود ۴ برابر جریان نامی) از مکانیزم کارکردی روان و کم صدا برخوردار هستند. همین نکته باعث شده تا راندمان بالایی داشته باشند. تا جاییکه برخی برندها توانستهاند موتور کولر خازندار با راندمان بالای ۸۰ درصد را تولید کنند. برگ برنده این موتورها ضریب توان بسیار خوب در حدود 0.9 است که مقدار مصرف انرژی آنها را تا حدود قابل توجه مدیریت میکند. انواع این موتورها را در سه نوع دستهبندی میکنند:
⦁ موتور کولر با خازن راهانداز
در مسیر سیم پیچ راه انداز این موتورها یک خازن به شکل سری قرار گرفته که فقط در لحظه استارت موتور فعال است و اختلاف فاز مورد نیاز را تولید میکند. این خازن پس از راه اندازی توسط کلید گریز از مرکز از مدار خارج میشود. معمولاً برای تولید کولرهای آبی قدرتمند با ظرفیت خنک کنندگی بالا از این نوع موتور کولر آبی استفاده میکنند.
⦁ موتور کولر با خازن دائم کار
سیم پیچ راهانداز این موتورها پس از سرعت گرفتن روتور از مدار خارج نمیشود. زیرا یک خازن دائم کار با این سیم پیچ سری شده که عملکرد موتور حتی پس از راهاندازی کامل را مدیریت میکند. موتورهای کولری با خازن دائمی عملکرد نرم و بازدهی بالایی دارند.
⦁ موتور کولر دو خازنه
در مدار الکتریکی و برای تکمیل طراحی سیم پیچ کمکی این موتورها از دو خازن اصلی و راهانداز همزمان استفاده شده است. این دو خازن با یکدیگر موازی اما هر دو با سیم پیچ راهانداز سری هستند. در لحظه راهاندازی از هر دو خازن برای تولید شار کمکی با اختلاف فاز ۹۰ درجه استفاده میشود. اما پس از افزایش سرعت خازن راه انداز با استفاده از کلید گریز از مرکز از مدار خارج میشود. ولی خازن اصلی همچنان در مدار باقی مانده و عملکرد بهینه موتور را ادامه میدهد. این موتورها از عملکرد بهینه هنگام راهاندازی و کار دائمی برخوردار هستند.

جدول مشخصات فنی موتور کولر خازندار
جدول شماره 2 – مشخصات فنی موتور کولر خازندار
| ویژگی | توضیحات | |
|---|---|---|
| نوع موتور | تکفاز القایی با سیم پیچ راهانداز | |
| ساختار داخلی | ⦁ | سیم پیچ اصلی |
| ⦁ | سیم پیچ راهانداز | |
| ⦁ | خازن (راهانداز، دائمی) | |
| ⦁ | کلید گریز از مرکز | |
| مکانیزم راهاندازی | ایجاد اختلاف فاز ۹۰ درجه از طریق خازن راهانداز | |
| گشتاور راهاندازی | بالا در حدود ۲۰۰ الی ۳۰۰ درصد گشتاور نامی | |
| جریان راهاندازی | متوسط در حدود ۴ الی ۶ برابر جریان نامی | |
| راندمان | بالا در حدود ۷۰ الی ۸۰ درصد | |
| ضریب توان | 0.85 الی 0.9 | |
| مزایا و قابلیتها | ⦁ | طول عمر مفید بالا |
| ⦁ | حساسیت به بار کم | |
| ⦁ | راندمان بالا | |
| ⦁ | کارکرد نرم و کم صدا | |
| ⦁ | قابلیت اطمینان بالا در شرایط جوی و اقلیمی مختلف | |
| کاربردها | ⦁ | کولرهای آبی جدید |
| ⦁ | کولرهای آبی قدرتمند با ظرفیت بالای ۷۰۰۰ | |
| ⦁ | کولر آبی برای کار در اقلیم مرطوب |
مقایسه جامع موتور کولر خازندار در برابر بدون خازن
تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن را میتوانیم از جنبههای گوناگون بررسی کنیم. در یک نگاه کلی اگر بودجه محدودی دارید و یا قرار است یک کولر آبی کوچک را راه اندازی کنید، خرید موتور کولر بدون خازن پیشنهاد هوشمندانهای است. اما اگر به اهداف طولانی مدت فکر میکنید، تهیه موتورهای خازندار را توصیه میکنیم. این موتورهای خازندار در بلند مدت بسیار مقرون به صرفه هستند. برای اثبات این ادعا نیز بحث جامع خودمان در مقایسه و تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن را ادامه میدهیم.
⦁ ساختار داخلی
اولین تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن در ساختار طراحی آنها است. موتورهای کولر بدون خازن طراحی سادهای دارند. استاتور این موتورها با استفاده از سیم پیچ اصلی و کمکی به موازات هم طراحی شده است و یک کلید گریز از مرکز وظیفه خروج سیم پیچ کمکی پس از راهاندازی کامل موتور را بر عهده دارد.
در مقابل موتورهای کولر خازندار قرار میگیرند که همان سیم پیچهای اصلی و کمکی را دارند، اما از خازن در مسیر سیم پیچ کمکی استفاده شده است. این خازن که میتواند موقتی یا دائم کار باشد، باعث ایجاد اختلاف فاز ۹۰ درجه با شار مغناطیسی سیم پیچ اصلی میشود. لذا زمینه ساز شکلگیری قدرت راهاندازی بالاتر و راندمان بهتر است. وجود خازن راهاندازی از شدت جریان اولیه کاسته و حتی برای افزایش طول عمر مفید موتور کولر نقش دارد.
⦁ مکانیزم راهاندازی
مکانیزم راهاندازی از نکات کلیدی برای بررسی تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن است. اگرچه هر دو نوع موتور به سیم پیچ راهانداز وابسته هستند، اما مکانیزم عملکرد آنها متفاوت است. در واقع موتورهای کولری بدون خازن هیچ ابزاری برای ایجاد اختلاف فاز واقعی ندارند، بلکه صرفاً میتوانند از طریق اختلاف فاز جزئی با بهره از مقاومت بالای سیم پیچ راهانداز به سیم پیچ اصلی کمک کنند.
در مقابل مکانیزم راهاندازی موتورهای خازندار کاملاً متکی بر اختلاف فاز ۹۰ درجه است. خازنهای راهانداز و یا دائم کار این موتورها میتوانند جریان سیم پیچ کمکی را ۹۰ درجه عقب بیاندازند. همین اختلاف فاز ۹۰ درجهای کافی است تا سیم پیچ اصلی قدرت کافی برای آغاز کار با گشتاور بالا را داشته باشد. حضور خازن در مکانیزم راهاندازی باعث افزایش راندمان و بهبود ضریب توان موتور کولر میشود.

⦁ گشتاور راهاندازی تا راندمان انرژی
مشخصههای فنی بخش پیچیدهای از بررسی تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن است. در واقع هر موتور الکتریکی زمانی از طراحی ایدهآل برخوردار است که گشتاور راهاندازی بالا، جریان راهاندازی کم، راندمان خوب و ضریب توان نزدیک به یک داشته باشد. حالا بیایید بررسی کنیم که دو موتور کولر خازن دار و بدون خازن در این فاکتورهای فنی چگونه هستند؟
⦁ فاکتورهای فنی در موتور کولر بدون خازن
عدم توانایی ایجاد اختلاف فاز باعث میشود تا موتورهای کولری بدون خازن توان محدودی برای آغاز کار داشته باشند. گشتاور راهاندازی این موتورها خیلی کم در حدود ۳۰ الی ۵۰ درصد گشتاور نامی است. این بدان معنی است که موتور کولر بدون خازن عملاً با توانی بسیار کمتر از حداکثر توان خود در شرایط عادی راهاندازی میشود. همین نکته کافی است تا با جریان اولیه بسیار بالایی در این موتورها روبرو شویم.
گشتاور راهاندازی کم با جریان اولیه بالا شرایط آغاز کار موتورهای کولری بدون خازن را دشوار میکند. این موتورها راندمان ضعیف در حدود ۶۰ الی ۶۵ دارند. همچنین ضریب توان آنها بسیار کم در حدود 0.6 است. به همین دلیل توان راکتیو بالایی را از شبکه برق دریافت کرده که تاثیری در کارایی موتور ندارد، اما راندمان این موتورها را ضعیف میکند. همه این فاکتورها کنار هم باعث شده تا موتور کولر بدون خازن صرفا برای طراحی موتورهای کم توان و راهاندازی سیستمهای خنک کننده کوچک کارایی داشته باشند.
⦁ فاکتورهای فنی در موتور کولر خازندار
قرار دادن یک خازن معمولی الکترولیتی در امتداد سیم پیچ کمکی موتور کولر کافی است تا با شرایط عملکرد کاملاً متفاوتی روبرو شوید. این خازن نقطه عطف در راهاندازی نرم، کم صدا با راندمان بالای موتور کولر است. حتی این فرصت را فراهم میکند تا به راحتی موتورهای تکفاز قدرتمندتری را طراحی کنیم.
اختلاف فاز ایجاد شده توسط خازن باعث میشود تا سیم پیچ کمکی شار مغناطیسی موثری را ایجاد کرده که قدرت شار سیم پیچ اصلی را تقویت میکند. بنابراین موتور با گشتاور راهاندازی بالا و جریان کم حرکت خواهد کرد. از طرفی وجود خازن از تاثیر بار القایی موتور میکاهد. لذا ضریب توان موتور کولر خازندار بسیار خوب در حدود 0.9 است. همین نکته کافی است تا از تاثیر توان راکتیو کاسته و راندمان موتور تا حدود ۸۰ درصد افزایش پیدا کند. روی هم رفته قدرت گشتاور راهاندازی بالا با ضریب توان خوب کافی است تا بتوانیم موتورهای قویتر و بزرگتری را طراحی کنیم.
جدول مقایسه فاکتورهای فنی موتور کولر خازندار و بدون خازن
جدول شماره 3 – مقایسه فاکتورهای فنی موتور کولر خازندار و بدون خازن
| فاکتور فنی | موتور کولر بدون خازن | موتور کولر خازندار |
|---|---|---|
| گشتاور راه اندازی | ۳۰ الی ۵۰ درصد | ۲۰۰ الی ۳۰۰ درصد گشتاور نامی |
| جریان راهاندازی | ۶ الی ۸ برابر جریان نامی | ۴ الی ۶ برابر جریان نامی |
| ضریب توان | 0.6 الی 0.65 | 0.85 الی 0.90 |
| راندمان | ۶۰ الی ۶۵ درصد | ۷۰ الی ۸۰ درصد |
⦁ مصرف برق و شرایط محیطی
در توان برابر مصرف برق موتور کولر بدون خازن بسیار بیشتر از موتور کولر با خازن است. این تفاوت آنقدر آشکار است که هرگز نمیتوانیم برای طراحی کولرهای ظرفیت بالا به سمت موتورهای بدون خازن حرکت کنیم. نکته کلیدی که باید حتماً در بحث تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن بررسی شود.
اگر برای کولر آبی بزرگ با ظرفیت بیش از ۴۵۰۰ از موتور بدون خازن استفاده کنید، قاعدتاً باید منتظر هزینه برق قابل توجه نیز باشید. اما این همهی ماجرا نیست. زیرا بدنه موتورهای کولری بدون خازن به سرعت داغ میشود. در عین حال با صدای بالاتری خصوصا در لحظه راهاندازی کار میکنند. نکاتی که روی هم رفته موتور کولر خازندار را به گزینه بهتری برای طراحی یک کولر کم صدا، کم مصرف و قدرتمند در آب و هوای گرم تبدیل کرده است.

⦁ قیمت خرید و هزینههای نگهداری
به بحث کاملاً تاثیرگذار تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن رسیدهایم. جاییکه احتمالاً کفه ترازو اندکی به سمت موتورهای کولری بدون خازن سنگینی میکند.
موتورهای کولر بدون خازن خیلی ارزانتر از موتورهای کولری خازندار هستند. از طرفی هزینه نگهداری و تعمیرات موتورهای بدون خازن به مراتب کمتر از مدلهای خازن دار است. یک موتور کولر بدون خازن از طراحی سادهای برخوردار است و در صورت خراب شدن با چالش جدی روبرو نیستید. اما سوختن خازن یک مشکل متداول و بسیار پرهزینه در موتورهای خازندار است.
روی هم رفته، اگر بودجه شما محدود است و یا قرار است یک کولر کوچک در اقلیمی معتدل را راهاندازی کنید، تهیه موتور کولر بدون خازن پیشنهاد اقتصادی است. اما اگر قرار است برای تجهیز یک کولر قدرتمند اقدام کرده و یا علاقه دارید تا کولر شما آرام و کم صدا باشد و از طرفی هزینههای برق برای شما مهم است، حتماً برای خرید موتور کولر خازندار اقدام کنید.
عملکرد در شرایط مختلف
هر کولر آبی قرار است در شرایط پیچیده اقلیمی و حتی آب و هوای متغیر کار کند. واقعا هرگز نمیتوانید شرایط جوی محل زندگی خود را پیش بینی کنید. اما میتوانید یک دورنمای کامل از شرایط آب و هوا در اکثر روزها داشته باشید. همین نکته بهانهای است تا تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن را از منظر عملکرد در شرایط مختلف آب و هوایی نیز بررسی کنیم.
⦁ موتور کولر بدون خازن
این موتورها زیر بار عملکرد ضعیفی دارند. به عنوان مثال اگر پوشال کولر خیلی خیس شود و یا شدت رطوبت هوا آنقدر زیاد باشد که چگالی جریان باد را افزایش دهد، موتورهای کولر بدون خازن زیر بار به شدت داغ میکنند. از طرفی نسبت به نوسان جریان برق به شدت حساس هستند. همهی این نکات کافی است تا در کل کولرها با موتورهای بدون خازن قدرت خنک کنندگی بالایی نداشته باشند.
⦁ موتور کولر با خازن
موتورهای خازندار تحت بار عملکرد خوبی دارند. به عنوان مثال اگر سرتاسر پوشال کولرهای بزرگ را خیس کرده و حجم رطوبت هوا را تا مقدار بسیار بالا افزایش دهید، باز هم تاثیری در عملکرد خوب این موتورها نمیگذارد. در عین حال از انعطاف پذیری عالی در برابر نوسان برق برخوردار هستند. همهی این نکات کافی است تا در کل کولرها با موتورهای خازندار قدرت خنک کنندگی بالایی داشته باشند.

جدول مقایسه عملکرد در شرایط مختلف
جدول شماه 4 – مقایسه عملکرد در شرایط مختلف
| ویژگی | موتور کولر بدون خازن | موتور کولر خازندار |
|---|---|---|
| راهاندازی تحت بار | ضعیف | خوب |
| تحمل نوسانات جریان برق | ضعیف | خوب |
| تاثیر در قدرت خنک کنندگی کولر | ضعیف | خوب |
| کارکرد در رطوبت بالا | ضعیف با احتمال چسبندگی کلید گریز از مرکز | بدون مشکل |
چرا امروزه اکثر موتورهای کولر از خازن استفاده میکنند؟
در بحث تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن مفصل از ساختار، مشخصههای فنی، هزینهها و عملکرد در شرایط مختلف صحبت کردیم. کاملاً برجسته است که کفه ترازو به سمت موتورهای خازندار سنگینی میکند. به دلایل زیادی امروزه اکثر موتورهای کولری از نوع خازندار هستند، زیرا:
⦁ توانایی ایجاد گشتاور راهاندازی بالا (حداکثر ۳۰۰ درصد گشتاور نامی)
⦁ توانایی ایجاد ضریب توان بالای 0.9 موثر برای کاهش مصرف انرژی و کم شدن هزینه برق
⦁ قابلیت جریان راهاندازی کنترل شده و کاهش استرس مکانیکی در لحظه راهاندازی
⦁ طول عمر مفید بالا فراتر از ۱۰ سال
⦁ طراحی مطابق با استانداردهای جهانی و مقررات انرژی ایران
⦁ صرفهجویی در هزینه سیم کشی به علت استفاده از کابلها با سطح مقطع کم برای عبور جریان راهاندازی پایین
⦁ سازگاری با سیستمهای راهانداز اینورتری و کنترل هوشمند
⦁ هزینههای نگهداری کمتر در طولانی مدت
نکات مهم در انتخاب و نگهداری موتور کولر
با در نظر گرفتن برتری مدلهای خازندار دلیل نمیشود تا به کلی قید استفاده از نمونههای بدون خازن را بزنید. موتورهای کولر بدون خازن هنوز هم تولید میشوند و حتی محبوبیت بالایی دارند. اما چه هنگام بهتر است این مدلهای بدون خازن را انتخاب کنید؟
در شرایط کلی توصیه میکنیم که موتور کولری خازندار را تهیه کنید. ولی اگر بودجه کافی در اختیار ندارید و دنبال یک راهکار ارزان هستید، تهیه موتور کولر بدون خازن پیشنهاد خوبی است. به شرط آنکه از این موتور برای کولرهای ظرفیت پایین تا حداکثر ۷۰۰۰ استفاده کنید. از طرفی تهیه موتورهای بدون خازن را در مناطق معتدل که آب و هوای شرجی ندارند و ارتفاع نصب زیر ۱۵۰۰ متر از سطح دریا است، توصیه میکنیم.
در مقابل برای تجهیز کولرهای قدرتمند با ظرفیت بالای ۷۰۰۰ و یا کولرهایی که بار رطوبت دهی بالایی دارند (پوشالهای سلولزی) و یا کولرهایی که در اقلیم کاملاً شرجی مثلاً نزدیک به ساحل دریا راهاندازی میشوند، خرید موتور کولر خازندار را توصیه میکنیم. در نظر داشته باشید که برای اهدافی مانند کاهش مصرف برق، عملکرد کم صدا و امکان کنترل سرعت اینورتری تهیه موتور کولرهای خازندار بهترین پیشنهاد است.
در پایان مطالعه دو مقاله تفاوت موتور کولر تک خازن و دو خازن و تعمیر موتور کولر الکتروژن و نحوه نگهداری آن جهت کسب اطلاعات بیشتر را پیشنهاد می کنیم.

سوالات متداول
⦁ آیا انتخاب نوع موتور کولری در مصرف برق تاثیرگذار است؟
بله، موتورهای کولری خازندار با ضریب توان 0.9 کار میکنند که بار راکتیو کمتری از شبکه دریافت کرده و در کاهش مصرف برق نقش دارند.
⦁ چرا طول عمر مفید موتورهای کولری خازندار بیشتر است؟
جریان راهاندازی موتورهای کولری خازندار به مراتب کمتر از موتورهای بدون خازن است. به همین دلیل استرس مکانیکی کمتری در لحظه استارت ایجاد میکنند. از طرفی شرایط کارکرد خنکتری دارند. همین دو نکته کافی است تا طول عمر مفید بالاتری داشته باشند.
⦁ آیا انتخاب نوع موتور کولر تاثیری در کابل کشی دارد؟
بله، در توان برابر جریان اولیه موتورهای کولری بدون خازن زیاد است و در صورت نصب برای فواصل طولانی باید از کابلهای ضخیم استفاده کنید که قطعاً در هزینه راهاندازی کولر نقش منفی میگذارد. اگر کولر قدیمی خانه شما با موتور خازندار کار کرده و حالا قصد استفاده از موتور بدون خازن دارید، حتماً ظرفیت کابل را بررسی کنید.
⦁ برای راهاندازی کولر در مناطق با اقلیم شرجی چه نوع موتوری مناسب است؟
در اقلیمهای شرجی که رطوبت هوا خیلی زیاد است و یا کولرهایی که بار رطوبت زایی بالایی دارند، مانند زمانی که از پوشال سلولزی استفاده میکنید، حتما از موتور کولر خازن دار استفاده کنید.
⦁ برجستهترین تفاوت موتور کولر خازن دار و بدون خازن در چیست؟
توان نقطه عطف موتورهای کولری خازندار است. زیرا میتوان موتورهای قدرتمند با ظرفیت بالا مناسب راهاندازی کولرهای قویتر را طراحی کرد.




