حمل و نقل فرآورده‌های سوختی حساسیت بالایی دارد و برای هر چه امن شدن این جابجایی‌ها از انواع تجهیزات و ملزومات استاندارد استفاده می‌کنند. بارگیری و تخلیه سوخت در مخازن نیز یکی از همین مراحل حساس حین جابجایی فرآورده‌های سوختی است که برای این منظور انواع شیلنگ تخلیه سوخت ساخته شده است.
شیلنگ تخلیه سوخت با به کارگیری جداره‌های کامپوزیتی از مقاومت فیزیکی بسیار بالایی برخوردار هستند و در عین حال این شیلنگ‌ها جداره‌های سبک و انعطاف پذیر دارند تا حین روش‌های مختلف تخلیه سوخت با مشکل جدی روبه رو نباشیم.
برای تامین امنیت کامل حین تخلیه سوخت مادامیکه از قدرت مانور کامل در محل تخلیه برخوردار باشیم و بتوانیم حجم بسیار زیاد سوخت را در مدت زمان کوتاه تخلیه کنیم، به استفاده از شیلنگ کامپوزیت تخلیه سوخت نیاز داریم. در این مطلب از گروه اینرژی به بررسی فنی و کاربردی انواع شیلنگ تخلیه گازوئیل و یا بنزین و دیگر فرآورده‌های سوختی می‌پردازیم.
شیلنگ تخلیه سوخت چیست؟
شیلنگ تخلیه سوخت با طراحی جداره‌های کامپوزیتی در سایزهای گوناگون از ۱ الی ۶ اینچ ساخته شده است تا ابزار مناسب جابجایی سیالات خطرناک سوختی باشد. این شیلنگ‌ها در طول‌های ثابت با بخش‌های ابتدا و انتهای مهر و موم شده ساخته می‌شوند. در دو سر این شیلنگ‌ها اتصالات فلزی استیل مناسب کوپل شدن سریع به نازل مخازن سوخت جاسازی شده است. از طرفی شیلنگ‌های تخلیه سوخت، جداره‌های محکم اما منعطف کامپوزیتی دارند.
کامپوزیت به کار رفته در انواع شیلنگ تخلیه سوخت نوعی ترکیب سرسخت و در عین حال منعطف پلیمری است. این کامپوزیت ضد سایش، ضد اسید و ضد حریق است که ساختار پلیمری بسیار محکمی دارد. شیلنگ تخلیه سوخت کامپوزیتی قادر است تا سیالات سوختی تحت فشار و یا هر سیال پرفشار دیگر را در محدوده 10 بار جابجا کند.
در عین حال جداره این شیلنگ‌ها از پایداری حرارتی بالایی برخوردار هستند و می‌توانند در محدوده دمای سیال تا مرز ۲۰۰ درجه سانتیگراد نیز موثر باشند. فروش شیلنگ تخلیه سوخت معمولا در سطح جابجایی سیالات نفتی برای توزیع خرده فروش‌ها مناسب بارگیری مخازن پمپ بنزین‌ها انجام میشود.
ویژگی‌های شیلنگ تخلیه سوخت
انواع شیلنگ تخلیه سوخت کامپوزیتی برای بارگیری و یا تخلیه و حتی جابجایی امن حجم بسیار زیاد سوخت طراحی شده‌اند. قاعدتا از حساسیت جابجایی سوخت‌های نفتی مانند گازوئیل و یا بنزین آگاه هستید و می‌دانید که کوچکترین تحریک مستعد حریق بزرگ و غیرقابل مهار است.
در عین حال مخازن حمل و نقل سوخت بزرگ هستند و باید مسیر تخلیه سریع و منعطف تدارک دیده شود. ویژگی‌های شیلنگ کامپوزیت تخلیه سوخت برای این منظور طراحی و ساخته شده است. این ویژگی‌ها به قرار زیر است:
- این شیلنگ‌ها با جداره‌های کامپوزیتی وزن بسیار سبکی دارند و به نسبت سطح مقطع عبور سیال و استحکام فیزیکی از دیگر شیلنگ‌های صنعتی سبک‌تر هستند.
- انعطاف پذیری مناسبی برای تغییر شکل حین موقعیت های مختلف قرارگیری مخزن حمل سوخت دارند. منظور از انعطاف پذیری لزوما خم شدن کامل و یا پیچ و تاب خوردن زیاد نیست؛ بلکه به راحتی می‌توانند در حد فاصل لوله تخلیه مخزن سیار و مخزن ثابت قرار بگیرند.
- جداره‌های کامپوزیتی این شیلنگ‌ها از مقاومت فیزیکی بالایی برخوردار هستند و در مواجهه با ضربات سنگین و یا له شدگی نمی‌شکنند. همچنین از پایداری شیمیایی بالایی برخوردار است که در اثر تهاجمات محیطی مانند مواجه شدن با سیالات اسیدی و خورنده فرسایش پیدا نمی‌کنند.
- این شیلنگ‌ها در مقابل هر نوع اثر ساییدگی مقاوم هستند و تحت فشار و یا له شدن در تماس پی در پی عناصر مخرب سطح جداره کامپوزیتی آنها ساییده نمی‌شوند.
- تحمل حرارتی بالایی دارند. کامپوزیت پلیمری کار شده در ساخت این شیلنگ‌ها می‌توانند حرارت سیال عبوری در محدوده ۲۰- الی ۲۰۰ درجه سانتیگراد را تحمل کنند.
- از استحکام کافی برای عبور سیالات پرفشار تا مرز 10 بار برخوردار هستند.
- این شیلنگ‌ها در سایزهای متنوع از ۱ الی ۶ اینچی ساخته می‌شوند که همگی آنها از سطح مقطع کافی عبور دبی بالای سیالات سوختی و تخلیه سریع مخازن برخوردار هستند.
ساختار شیلنگ کامپوزیتی
جداره‌ی این شیلنگ‌ها با استفاده از لایه‌های مختلف پارچه‌های ترموپلاستیکی به حالت در هم پیچیده ساخته شده است. ساختار کلی شکل گیری این لایه‌های ترموپلاستیکی حالتی مارپیچی شکل دارد که در داخل آنها و به جهت افزایش استحکام و ایجاد قابلیت ارتجاعی از یک فنر سیمی فلزی نیز استفاده شده است. این فنر فرم جداره شیلنگ تخلیه سوخت را یکنواخت کرده و باعث شکل سطح مقطع یکسان در تمام طول شیلنگ میشود. به علت قرارگیری لایه‌های مختلف پارچه‌های ترموپلاستیکی به این شیلنگ‌ها کامپوزیتی گفته میشود.
از نگاه فنی و عملیاتی این شیلنگ‌ها جداره‌های مقاوم برای عبور انواع سیالات شیمیایی دارند. در ابتدا نیز با هدف انتقال سیالات بسیار تهاجمی در صنایع فرآوری مواد شیمیایی ساخته شده بودند. اولین نمونه از این شیلنگ‌ها با استفاده از لایه‌های کامپوزیت شده رزین پلی فنیلن سولفید (PPS) ساخته شده بود.
این ساختار بعدها با به کارگیری ماتریس‌های پلی سولفون (PSU) تقویت شد تا تبدیل به جداره‌هایی کاملاً مقاوم در معرض سیالات بسیار خورنده، تهاجمی، سایشی و یا اسیدی باشند.
اگر چه می‌توانیم از این شیلنگ‌ها برای عبور سیالات کاملاً خطرناک مانند اسید سولفوریک داغ و یا سیالات غلیظ و حتی حلال‌های آلی استفاده کنیم؛ اما در حال حاضر عمده کاربرد شیلنگ تخلیه سوخت برای تخلیه انواع سوخت‌های فسیلی در سطح توزیع خرده فروشی سوخت است.
کاربرد شیلنگ تخلیه سوخت
در کنار جابجایی سوخت میان مخازن نفتی سیار و ثابت از این شیلنگ‌ها می‌توانیم در موارد کاربردی متنوع دیگری نیز استفاده کنیم. از قبیل:
- بارگیری و یا تخلیه فرآورده‌های نفتی و شیمیایی
- جابجایی سیالات نفتی در سطح تاسیسات کارخانه‌ای و ساختمانی
- جابجایی سیالات نفتی و شیمیایی در سازه‌های زمینی – دریایی
- جابجایی سیالات نفتی و شیمیایی در سازه‌های دریایی – دریایی مانند انتقال سوخت از کشتی به کشتی با اهداف تجاری
- انتقال سیالات گازی، نیمه گازی، دو فاز و… در طراحی سیستم‌های حرارتی و برودتی
- جابجایی آب و آب‌های گل آلود یا هر نوع انتقال آب به مخازن
- انتقال سوخت‌های LNG در صنایع راه‌آهن و یا فضاهای کارخانه‌ای
- و…
از نگاه عملیاتی شیلنگ کامپوزیت تخلیه سوخت یک لوله بسیار محکم با انعطاف پذیری زیاد است که می‌تواند به راحتی برای ارتباط لوله‌های نا همسطح یا ناهمتراز به شکل سیار و جداشدنی استفاده شود.
طراحی اتصالات در انواع شیلنگ تخلیه سوخت
این شیلنگ‌ها را با اتصالات ابتدایی و انتهایی و به شکل کاملاً ثابت بدون قابلیت افزایش طول می‌سازند. وجود این اتصالات برای کوپل شدن سریع و ساده با نازل‌های استاندارد مخازن سیار و یا ثابت است. در عین حال این اتصالات به شکل مهر و موم شده هستند تا از هر نوع نشتی حین جابجایی سوخت جلوگیری شود. در فضای عملیاتی اتصالات نصب شده آنچنان محکم و پایدار هستند که هیچ مقدار نشتی حتی حین عبور سیالات پرفشار وجود ندارد.
انتخاب نوع اتصالات از مهمترین مولفه‌ها در خرید شیلنگ تخلیه سوخت است. از آنجا که سایز شیلنگ‌ها متفاوت است و استانداردهای متنوع برای طراحی نازل مخازن تدوین شده است، در عمل این شیلنگ‌ها را با اتصالات متنوع تولید می‌کنند. برای همین است که لازم است تا حین خرید شیلنگ تخلیه به سایز اتصالات آن توجه کنید.
از طرفی برای ساخت اتصالات فلزی این شیلنگ‌ها از متریال‌های گوناگون آلیاژهای آهن، فولادی، استیل، برنجی، چدنی و حتی آلومینیومی استفاده می‌کنند. متریال ساخت اتصالات نیز کاملاً وابسته به نوع سیال حین جابجایی میان مخازن است. در عموم شیلنگ‌های تخلیه سوخت با هدف جابجایی سوخت‌های متداول مانند گازوئیل از اتصالات یکپارچه فلزی فولادین و یا چدنی استفاده شده است.
راهنمای انتخاب شیلنگ تخلیه سوخت
در سطح بازار انواع شیلنگ تخلیه سوخت با جانمایی اتصالات گوناگون و جداره‌های متنوع کامپوزیتی در متریال متنوع عرضه شده است. برندهای متعددی در این زمینه فعالیت می‌کنند. با این وجود همه محصولات بازار کیفیت خوب و کارایی لازم را ندارند. در این بخش ویژگی‌های کلیدی برای بررسی بهترین شیلنگ تخلیه سوخت را معرفی می‌کنیم:
ایمنی:
این شیلنگ‌ها باید از ایمنی کامل حین عبور سیالات سوختی و یا دیگر سیالات شیمیایی برخوردار باشند. در تحلیل قابلیت‌های ایمنی شیلنگ دو بخش جداره کامپوزیتی و اتصالات فلزی را جداگانه بررسی می‌کنند.
بخش شیلنگی:
بهترین شیلنگ تخلیه سوخت دارای جداره‌های کامپوزیتی با طراحی چند لایه است که ساختاری شفاف دارند. وقتی سیال از جداره لایه‌های درونی نشت پیدا می‌کند، در پوشش جداره‌های بیرونی محصور میشود که به راحتی می‌توانیم محل نشت درونی شیلنگ سوخت را شناسایی کنیم.
بخش اتصالات:
اتصالات فلزی این شیلنگ‌ها نوعی شاخه مارپیچی است که با روش پیچی شده بر روی بدنه کامپوزیتی شیلنگ قرار می‌گیرد. این اتصالات باید فرم یکدست، متریال جان سخت و عاری از زنگ زدگی، خوردگی و یا شکستگی داشته باشند. در عین حال علاوه بر ضد نشت بودن در مقابل موج انفجار نیز مقاوم باشند.
انعطاف پذیری:
انواع شیلنگ تخلیه سوخت برای ایجاد ارتباط سریع و ساده اما محکم و مطمئن میان نازل‌های متغیر یا نا همسطح مخازن طراحی شده‌اند و تنها با بهره‌مندی از انعطاف کافی می‌توانند در چنین اهدافی استفاده شوند. بهترین شیلنگ تخلیه سوخت با استفاده از لایه‌های کامپوزیتی منعطف به همراه فنر محافظ با قابلیت ارتجاعی عالی ساخته می‌شوند.
مقاومت شیمیایی:
شیلنگ‌های ایده‌آل از پایداری شیمیایی بالایی نیز برخوردار هستند. از این شیلنگ‌ها قرار است تا برای جابجایی سیالات شیمیایی کاملا خورنده، اسیدی و یا سایشی استفاده کنید. حتی انواع سوخت نیز قابلیت‌های شیمیایی قدرتمندی دارند که به سرعت هر متریالی را تخریب می‌کنند. جداره کامپوزیتی شیلنگ‌های تخلیه سوخت باید از پایداری شیمیایی بالایی برخوردار باشد.
مجهز به سیستم ضد الکتریسیته ساکن:
این سیستم در طول بدنه کامپوزیتی شیلنگ جاسازی شده است تا در هر شرایطی هر مقدار تجمع الکتریسیته ساکن را از بدنه شیلنگ تخلیه کند. وجود الکتریسیته ساکن احتمال احتراق و انفجار سوخت را به دنبال دارد.
قابلیت تعبیه اتصالات مختلف:
بهترین شیلنگ تخلیه سوخت با قابلیت جابجایی نوع و تیپ اتصالات ساخته میشود. توجه کنید که لزوماً قادر به افزایش طول شیلنگ نیستیم. بلکه این شیلنگ‌ها از امکان جایگزینی اتصالات مهره ماسوره‌ای، کوپلینگی، فلنچ ثابت و یا رزوه‌ای با توجه به کاربرد‌های مختلف برخوردار هستند.
نکات نگهداری از شیلنگ تخلیه سوخت
این شیلنگ‌ها بسیار مقاوم و ماندگار ساخته شده‌اند. با این وجود ممکن است تا در اثر مواجه شدن با شرایط نامناسب کار و یا له شدن و ساییده شدن جداره آنها تخریب شود. از آنجا که برای عبور سیالات اشتعال پذیر و یا سیالات خطرناک شیمیایی کارایی دارند، باید در نگهداری از آنها کوشا باشیم. برخی اقدامات مناسب جهت نگهداری از شیلنگ تخلیه سوخت به قرار زیر هستند:
- تحت هر شرایطی از ساییده شدن و یا تحت فشار قرار گرفتن شیلنگ صنعتی جلوگیری کنید.
- برای هر نوع جابجایی از بدنه شیلنگ استفاده کنید. هرگز اتصالات سر شیلنگ‌ها را برای جابجا کردن نکشید.
- پس از هر بار انتقال سوخت و پایان تخلیه مخازن و یا جابجایی کامل مواد شیمیایی جداره داخل شیلنگ را شستشو دهید.
- روش‌های شستشوی شیلنگ متفاوت است و برای شستشوی فرآورده‌های نفتی از آب گرم به همراه مواد مجاز شوینده استفاده کنید.
- در صورتی که برای اهداف دریایی در جابجایی سوخت از این شیلنگ‌ها استفاده می‌کنید، می‌توانید با استفاده از آب دریا جداره داخلی آنها را شستشو دهید.
- اگر از شیلنگ برای جابجایی سیالات تهاجمی اسیدی استفاده کرده‌اید، لازم است تا قبل از آغاز مراحل شستشو با آب از تخلیه کامل شیلنگ اطمینان داشته باشید.
قیمت شیلنگ تخلیه سوخت
قیمت شیلنگ تخلیه سوخت (Fuel Hose) به عوامل مختلفی از جمله طول شیلنگ، سطح مقطع، نوع طراحی اتصالات، متریال ساخت اتصالات، نوع ساختار کامپوزیتی جداره شیلنگ و… بستگی دارد. همچنین توجه به برندهای سازنده از مهمترین نکات در خرید شیلنگ تخلیه سوخت است.
در حال حاضر علاوه بر برندهای صاحب نام خارجی برخی شرکت‌های پویای ایرانی نیز در زمینه فروش شیلنگ تخلیه سوخت فعال هستند. برای بررسی کامل محصولات سطح بازار و همچنین اطلاع از لیست قیمت شیلنگ تخلیه سوخت می‌توانید از خدمات تخصصی و فروش آنلاین سایت اینرژی بهره‌مند شوید.
